Роҳат – одат – офат

0
329
марта кўрилган.

Ароқ, умуман спиртли ичимликлар ичиш оддий ҳолатга айланиб қолган. Афсуски, бу балога гирифтор бўлганларнинг ичида ёшлар ҳам кўпчиликни ташкил этади. Тўю базмлар, гап-гаштаклар ароқсиз ўтмайди. Одамлар яхши кунда “хурсандчиликка”, бошига ташвиш тушганда “сиқилганидан” ичади. Бу нарса ироданинг пастлиги, енгилликка мойилликдан далолатдир.

Оммавий ахборот воситаларида, китобларда маст қилувчи ичимлик ва чекимликларнинг инсон соғлигига зарари, мия фаолиятини секинлаштириши ҳақида жуда кўп гапирилган. Уларни истеъмол қилиш динимизнинг муқаддас китобларида қатъий тақиқланган. Бироқ…

Омма орасида энг “ҳурмати баланд” спиртли ичимлик – ароқ. У ҳар куни қанчадан-қанча одамларнинг ҳаётига зомин бўлаётганини биласизми? Инсоннинг қон-қонига сингиб кетган нафсга мойиллик унинг ҳаётини, шодлигу қувончларини, оиласини, обрў-эътиборини ер билан битта қиляпти.

Дунё олимлари спиртли ичимликлар ичиш оқибатида содир бўладиган ўлим ва касаллик ҳолатларини ўрганиб чиқдилар. Қуйида мана шундай вазиятларнинг 10 таси келтирилган:

 

1. Мунтазам ароқ ичиш жуда кўп хасталикларнинг келиб чиқишига сабаб бўлади. Масалан, жигар циррози (жигарнинг тиришиб, қотиб қолиши), пневмония (зотилжам, ўпканинг яллиғланиши), миокардиодистрофия (юрак мускулларида моддалар алмашинувининг бузилиши), иммунитетнинг ўта даражада пасайиши, бунинг оқибатида бошқа оғир касалликларга чалиниш (сил ва шунга ўхшаш) айнан ичкилик туфайли юзага келади. Бундай дардга чалинган беморлар касалхонага тушгач, аввалги нормал ҳаётига қайтишни истайди. Лекин бу ният камдан-кам ҳолларда рўёбга чиқади.

2. Мастлик + чекиш = ёнғин. Маст ҳолатда чекиш кўп вазиятларда ёнғин содир бўлишига олиб келади. Ёнғинда ҳаётдан кўз юмганларнинг 85%и маст ҳолатда бўлади. Чунки ақли-ҳуши ўзида бўлган одам қутилиш йўлини тез топа олади.

3. Сувга чўкканларнинг 2/3 қисми (60 фоиздан кўпроғи) ичган бўлади.

4. Йўл ҳаракати ҳодисаларидаги ўлим. Маст ҳолда рулга ўтириш нафақат ичувчининг ўзига, балки унинг ҳамроҳлари, бошқа ҳайдовчи ва пиёдалар учун ҳам хавфлидир. Сиз умуман ичмаган, ароқнинг таъмини билмаган тақдирингизда ҳам исталган пайтда унинг касофатидан ўлиб кетишингиз ҳеч гапмас.

5. Тадқиқотларга кўра, қотиллик ва кучли жароҳатланиш ҳолатларининг 2/3 қисми ичиш билан боғлиқ. Оддий мисол: уч-тўртта улфат “отамлашиб” ўтирибди. Бир-бирини оғзидан бол томиб мақтаяпти. Шунда биттаси айтган гапга иккинчиси қулоқ солмайди. Чунки у ҳам бошқасини кўкка кўтараётган бўлади. Ўртада жанжал келиб чиқади. Бундай вазиятда эс-ҳушини йўқотган одам шеригини уриб майиб қилмаслигига ҳеч ким кафолат бермайди.

6. 10 – 15% алкаш ўзини ўзи ўлдиради. Пиёнисталарнинг ҳар учтадан биттаси бу ишга уриниб кўради.

7. Кучли маст бўлган одам ўз рефлексларини (доим бажарадиган меъёрий ҳаракатларини) яхши бошқара олмайди. Шу сабабли у ётган жойига пешоб қилиб қўйиши, тинмай қусиши мумкин.

8. Совуқда қотиб ўлганларнинг ярми алкашлардир. Алкогол теридаги томирларни кенгайтиради, шу сабабли ичган одам ўзини исигандай ҳис қилади. Бироқ бу хавфли ҳолат. Таъсир кучининг камайиши билан тана совиб кетади ва одам тезда музлаб қолади.

9. Травматизм (жароҳатланиш) сабабли содир бўладиган ўлимнинг ярмидан кўпроғига ичувчилар “эгалик қилади”. Чунки маст одам ҳушёрликни йўқотади, вазиятни тўғри таҳлил қилолмайди, ўзига нима бўлаётганини англай олмайди, алжирашдан нарига ўтмайди…

10. Техник спирт ва қўлбола ароқ туфайли ўлиш. Пиёнистага ароқ бўлса бўлди. У ичаётган нарсаси қанақалигини, қачон, қаерда ишлаб чиқарилганини деярли ўйлаб кўрмайди. Қўлда тайёрланган ароқнинг эса стандартларга жавоб бермаслиги аниқ.

 

Ҳаёт – инсоннинг дахлсиз мулки. Уни қандай ташкил қилиш, қандай яшаш унинг хоҳиши. Лекин…

Юқоридаги фактлардан ҳар ким ўзига яраша хулоса қилиб олар. Бироқ яна бир муаммо туғилади: алкашларнинг қанчаси газета ўқиркан? Ўқиганда ҳам уқармикан…

Ҳаммамизга яратганнинг ўзи инсоф берсин.

 

Орифжон Мадвалиев

 

2009

МУЛОҲАЗА БИЛДИРИШ

Мулоҳаза киритилмади!
Исми шарифингизни киритинг.