Билгувчи сўзламайди, сўзлагувчи билмайди

0
368
марта кўрилган.

Буюк Хитой файласуфи Лао Цзи эрамиздан аввалги VI-V асрларда яшаб ижод этган. У Чжоу саройида архив ходими бўлиб хизмат қилган. Бир неча йиллик хизматдан сўнг Лао Цзи Чжоу салтанатининг инқирозга юз тутганини кўриб ишдан кетади ва тарки дунё қилиб, Ғарбга йўл олади. Чегарага етиб келганда чегара бошлиғи ундан ўз ватанига нимадир қолдириб кетишни сўрайди. Лао Цзи эса чегара бошлиғига 5000 белгидан иборат эски қўлёзмани топширади. Кейинчалик у томонидан ўз ватани учун қолдирилган бу бисот чиндан ҳам катта бойликка айланди. Сабаби, қўлёзма “Даодэцзин” (“Эзгу амаллар йўли ёхуд куч ва хатти-ҳаракалар ҳақида китоб”) номи билан машҳур китоб бўлиб, унда файласуфнинг даосизм (фалсафий илм) таълимоти, унинг моҳияти ҳақидаги қарашлари, ибратомуз фикрлари жамланган эди.

Қуйида уларнинг айримлари билан танишасиз.

 

***

Ибтидо интиҳодир, айни вақтда интиҳо ибтидодир. Бу ҳолат на боши ва на охири бўлмаган айланага ўхшайди. Агар у бузилса, коинот ҳалокатга учрайди.

* * *

Қалбнинг табиий туйғулар ила ҳақиқатни ёлғондан ажрата олишимизга кўмаклашуви ўйлаш деб аталади.

* * *

Қалб тананинг соҳиби ва доноликнинг ҳокимидир. У танага буйруқ беради.

* * *

Бошқаларни бошқариш – куч, ўз-ўзини бошқариш эса қудратдир.

* * *

Минг километрлик саёҳат биргина қадамдан бошланади! Буюк ишлар, албатта, майда ишлардан бошланади.

* * *

Оҳ, бахтсизлик! У бахтнинг таянчидир. Оҳ, бахтиёрлик! Унда бахтсизлик яширин.

* * *

Билгувчи сўзламайди, сўзлагувчи билмайди.

* * *

Нафратга яхшилик билан жавоб қайтармоқ керак.

* * *

Ғанимни тўғри баҳолай билмасликдан кўра оғирроқ кулфат йўқ.

* * *

Мени қанча кам билсалар, шунча қадрлиман.

* * *

Одамлар ортингдан эргашишини истасанг, уларнинг ортидан юр.

* * *

Ўз хоҳиш-истакларининг чегарасини билмасликдан ортиқ бахтсизлик бўлмайди.

* * *

Фикрларингизга эҳтиёт бўлинг – улар қилмишларингиз ибтидосидир.

* * *

Буюк тўғрилик эгриликка, буюк заковат аҳмоқликка ўхшайди.

* * *

Кўп билиб, ўзини билимдон қилиб кўрсатмаслик – ахлоқий баландликдир. Кам билиб, ўзини билимдон қилиб кўрсатиш – касалликдир.

* * *

Мўрт ва ожиз нарсалар мустаҳкам ва кучли нарсалар устидан ғалаба қозонади. Ер юзида сувдан юмшоқроқ ва заифроқ ҳеч нарса йўқ. Аммо у мустаҳкам ва кучли нарсаларга ҳужум қилади. Ҳеч қандай куч уни енголмайди.

* * *

Одамлар гўзалликни англаган ондан бошлаб хунуклик пайдо бўлади. Бани башар эзгулик нелигини англаган лаҳзаларда эса ёвузлик ҳам мавжудлигини тушунади.

 

ЖАҲОНГИР тайёрлади.

 

“Қашқадарё” газетаси сайтидан олинди.

МУЛОҲАЗА БИЛДИРИШ

Мулоҳаза киритилмади!
Исми шарифингизни киритинг.