Bosh sahifa Kalit soʻzlar Tadqiqot

Kalit soʻz: Tadqiqot

Alisher Navoiy Shahrisabzga nega oʻzgacha mehr bilan qaragan?

Mumtoz sheʼriyatimiz sultoni, oʻzbek adabiyotining yirik namoyandasi Nizomiddin Mir Alisher Navoiy ijodida Amudaryoning oʻng tomonida joylashgan ikki yurt alohida mehr bilan tasvirlangan. Ularning biri...

Unutilayozgan topilma yoxud “Muhokamat ul-lugʻatayn”ning Haydarobod nusxasi

Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi davlat adabiyot muzeyining asosiy vazifalaridan biri xorijiy mamlakatlar kutubxona va qoʻlyozmalar fondlaridagi mumtoz adabiyotimizga doir kitoblarni oʻrganish, ulardan...

Kim koʻrubtur, ey koʻngul, ahli jahondin yaxshiligʻ

Oʻzbek adabiyotining yirik namoyandasi shoh va shoir Zahiriddin Muhammad Bobur umrining koʻp qismini ot ustida, jangu jadallarda kechirgan boʻlsa – da, insoniyat uchun boy...

Sulton Yaʼqub saylanmasi

Navoiyshunoslik Alisher Navoiy hayotligi davrida koʻchirilgan yana bir qoʻlyozma bilan boyidi. Shoir ixlosmandlari tomonidan 1481 yili oqqoʻyunlilar hukmdori Sulton Yaʼqub uchun koʻchirilgan sheʼrlar majmuasi...

Shoh va shoirning tasavvufiy qarashlari

Oʻzbek davlatchilik tarixi va madaniyati shakllanishida oʻzining mohirona siyosati va boy sheʼriy merosi bilan oʻchmas iz qoldirgan Zahiriddin Muhammad Boburning faqat yurtimiz tarixida emas,...

Haqiqat turlanmaydi, tuslanmaydi

Hamid Olimjon oʻzbek sheʼriyatiga oʻtgan asr yigirmanchi yillarining ikkinchi yarmida kirib keldi. Yangi hayot, yangicha munosabatlar va ularni ishonuvchan sodda koʻz bilan maʼsumona kuzatishdan...

Matn tilga kirganda…

Jahon adabiyotshunosligida strukturalizm gʻoyasi va usulini XX asrning 60-yillarida Bart, Todorov, Jenett, Lakan, Liotar, Fuko, Derrida, Greymas kabi olimlar koʻtarib chiqqan. Strukturalizmga asoslangan adabiyotshunoslik...

Abdulla Qodiriy kashfiyoti

Yigirmanchi yuz yillikdagi tariximizda, afsuski, qonli sahifalar ham ozmuncha emas. Oʻsha tahlikali asrda ommaviy qatagʻonning ikki mudhish  toʻlqini ne-ne taraqqiyparvar ziyolilarimizni oʻz domiga tortmadi,...

Mohiyatga eltuvchi yoʻl. Bugungi adabiyotshunoslikka bir nazar

Dunyo adabiyotshunosligida badiiy asarni tadqiq qilishning turli metodlari bor. Ilmiy fikr bayonida baʼzan juda koʻp ishlatiluvchi “metod”, “metodologiya”, “metodika” istilohlarining aralashib ketgan hollari ham...

“Ertalabki xayollar” xayoli

Javobsiz qolgan “doʻstlik” taklifi Aksariyat zamondoshlar kabi kamina ham facebookda vaqtni behuda oʻtkazish kasaliga duchor boʻlganman. Lekin boshqalardan koʻra ustunroq bir jihatim bor – xalqimizning...

Chavandoz qamchisidan chaqnagan qissa

Coʻz sanʼati oʻzini badiiy obrazlar orqali namoyon qiladi. Badiiy obraz esa koʻzguga qarab oʻz aksimizni koʻrganimiz kabi ijodkor ruhiyatidagi bizning aksimizga ijodkor tomonidan berilgan...

Mahmud shoir soʻzining jarangi

Badiiy asarni tushunish, anglash, his etish, uning goʻzalligini sezish, taʼsirini tuyish, boshqalarga yuqtirish, yolgʻizlikda eslash – har bir insonda kechadigan individual ruhiy holat, albatta....

Mumtoz adabiyotimiz Gʻarb olimlari nigohida

Xorijda oʻzbek mumtoz adabiyotini oʻrganish boshlanganiga ancha boʻldi. Xususan, Alisher Navoiy va uning ijodi Gʻarb olimlari diqqat markaziga tushganidan beri bir necha asr oʻtdi....

“Mufradot”ning fransuzcha talqini

Fransiyalik olim va noshirlar yirik qomuslarda Alisher Navoiyni targʻib qilishga keng oʻrin bermoqdalar. Lui Bazen, Jan-Pol Ru, Bakye-Grammon singari turkiy tillar boʻyicha yirik tadqiqotlar...

Maxtumqulining tayanch togʻi

Turkman adabiyoti tarixida Maxtumqulining otasi – Davlatmammat Ozodiy (1700–1760) haqida maʼlumotlar koʻp emas. Oraz Yagʻmurning “Maxtumqulinoma” kitobida otasining ismi Maxtumquli boʻlib, bir oz shoirlikdan...

Kalta aql katta haqiqatlarni ilgʻamaydi

Haqiqatning tabiati achchiq, yolgʻonniki esa shirin boʻlarkan. Inson vujudida paydo boʻladigan koʻz ilgʻamas ayrim mayda zararkunandalardan badanni tozalash uchun tabiblar oʻsimlik, hayvon va boshqa...

Otsizlik maqomi

Alisher Navoiyning “Gʻaroyib us-sigʻar” devonida “Zihiy, har lahni bulbul savtining zotinggʻa isbote” deb boshlanuvchi bir gʻazal bor. U devonga 576-raqam bilan joylashtirilgan. Unda shoir...

Adib doimiy izlanishda

Isajon Sulton – zamonaviy Oʻzbekistonning taniqli yozuvchilaridan biri. Uning roman, qissa va hikoyalari Oʻzbekistonda munosib eʼtirof etilganidan tashqari, adib nomi Germaniyadagi baʼzi davralarga ham...

“Navoiy – buyuk Islom shoiri”

Hazrat Navoiy oʻz ijodi uchun tanlagan til oʻzbek tili boʻlgani eʼtiboridan oʻzbek shoiri, oʻzbek sheʼriyati mulkining sultoni hisoblanadi. Ammo u kishining asarlarining asl manbalariga...

U hayotni yaxshi koʻrardi

Darvoqe, hayotni yaxshi koʻrmagan odam yozuvchi boʻla oladimi? Yana deng Shukur Xolmirzayevdek yozuvchi. Bu haqda adibning oʻzi shunday degandi: “Men hayotni yaxshi koʻrardim... Vassalom!...

Xato haqida xabar

Muharrirga joʻnatiladigan matn: