Bosh sahifa Kalit so‘zlar Tadqiqot

Kalit so‘z: Tadqiqot

Millatni uyg‘otuvchi nido

Abdulla Qodiriy tavalludining 125 yilligiga   Nima uchun har bir o‘zbek xonadoniga “O‘tkan kunlar” kirib borishi va o‘qilishi shart? Badiiy asar inson bekorchilikda shunchaki vaqt o‘tkazish uchun...

Ijod va tarjimai hol talqini

Abdulla Qodiriy tavalludining 125 yilligi Har bir ulkan ijodkor o‘zicha bir olam. Ular biri ikkinchisini takrorlamaydi, biri boshqasidan farqlanadi. Bunday adiblarning tarjimai holini asarlaridan, asarlarini...

“Xamsa”ning yangi talqini

Mumtoz badiiy asarlar barcha zamonlarda ko‘pchilikning diqqat-e’tiborini o‘ziga jalb etib kelgan. Ularga munosabat ham turlicha bo‘lgan. Har bir davr muayyan mumtoz asarni o‘z zamonining...

Buyuk ummondan bahralar

Turli janrlardagi asarlarda hazrat Alisher Navoiy siymosi o‘zga xos badiiy talqin etib kelinadi. Albatta, o‘z asarlarida Alisher Navoiy siymosini yaratishga urinish ijod ahlining deyarli...

“O‘tkan kunlar”: roman va film

Fikrimcha, badiiy asar asosida film yaratilar ekan, ma’lum o‘zgarishlar bo‘lishi tabiiy. Asar har qancha qiziq yoki mashhur bo‘lmasin, yaratilayotgan filmda rejissyor o‘z “imzo”si bo‘lishini...

Umumbashariy dard

yoxud Nazar Eshonqulning “Og‘riq lazzati” hikoyasini o‘qib   Insonning butun hayoti to‘rt bosqichdan iborat: tug‘iladilar, yashaydilar, azblanadilar va o‘ladilar! Anatol Frans, Fransuz adibi   Adabiyotning quchog‘i katta, himmati cheksiz. Shu...

“Navoiy oldiga qanday boraman…”

(2018 yil she’riyati talqini)   So‘zimni yosh shoir Jontemirning bir she’ri bilan boshlamoqchiman: So‘z izlayman bardoshdan ulkan, So‘z izlayman tasavvurdan keng. Tegmaydigan biror ko‘ngilga, Eng og‘riqli, eng pokiza, eng… Go‘dak kulgusidek...

Navoiyning musammani o‘z g‘azaliga bog‘langanmi?

Alisher Navoiy she’riyati janrlarga boyligi bilan ham alohida ahamiyat kasb etadi. Uning turkiy tilda yaratgan she’rlari 16 janrda bo‘lib, ushbu ijod namunalari tom ma’noda...

Dahoning so‘nggi boshqotirmasi

1 Yapon adibi Ryunoske Akutagavaning “Inson umri Bodlerning yagona misrasiga arzimaydi” degan mashhur iborasi bor. Ta’bir joiz bo‘lsa, uni ko‘pincha fano va baqo sarhadida oddiygina...

Bobur shaxsiyatining jozibasi

Taniqli adib Xayriddin Sultonning “Boburiynoma” ma’rifiy romani 1997 yili birinchi marta chop etilgandayoq adabiy jamoatchilik, keng kitobxonlar ommasining tiliga tushgan, katta qiziqish bilan o‘qilgan...

Ko‘klamdan ham oldin keling, turnalar!

“Oqsoy, Ko‘ksoy, Sariqsoy – kezmagan yer qolmadi: Lekin hech bir o‘lkadan o‘xshashing topilmadi...”   Bu qo‘shiq Chingiz Aytmatovning “Erta qaytgan turnalar” qissasidagi ishq dardiga mubtalo...

Ikki daho va to‘rt ruboiy

Zahiriddin Muhammad Bobur hazratlarining Mir Alisher Navoiy bobomizga doimo havas bilan qaragani va bu “ko‘b va xo‘b” ijod qilgan daho shoirni o‘ziga ustoz deb...

Bobur ijodining olmos jilolari

Istiqlol yillari o‘zbek adabiyotshunosligida navoiyshunoslik bilan bir qatorda yangi ilmiy tarmoq – boburshunoslik ham uzil-kesil shakllandi. XIX asrdayoq G‘arbiy Yevropada paydo bo‘lgan va XX...

Alisher Navoiy Shahrisabzga nega o‘zgacha mehr bilan qaragan?

Mumtoz she’riyatimiz sultoni, o‘zbek adabiyotining yirik namoyandasi Nizomiddin Mir Alisher Navoiy ijodida Amudaryoning o‘ng tomonida joylashgan ikki yurt alohida mehr bilan tasvirlangan. Ularning biri...

Unutilayozgan topilma yoxud “Muhokamat ul-lug‘atayn”ning Haydarobod nusxasi

O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi davlat adabiyot muzeyining asosiy vazifalaridan biri xorijiy mamlakatlar kutubxona va qo‘lyozmalar fondlaridagi mumtoz adabiyotimizga doir kitoblarni o‘rganish, ulardan...

Kim ko‘rubtur, ey ko‘ngul, ahli jahondin yaxshilig‘

O‘zbek adabiyotining yirik namoyandasi shoh va shoir Zahiriddin Muhammad Bobur umrining ko‘p qismini ot ustida, jangu jadallarda kechirgan bo‘lsa – da, insoniyat uchun boy...

Sulton Ya’qub saylanmasi

Navoiyshunoslik Alisher Navoiy hayotligi davrida ko‘chirilgan yana bir qo‘lyozma bilan boyidi. Shoir ixlosmandlari tomonidan 1481 yili oqqo‘yunlilar hukmdori Sulton Ya’qub uchun ko‘chirilgan she’rlar majmuasi...

Shoh va shoirning tasavvufiy qarashlari

O‘zbek davlatchilik tarixi va madaniyati shakllanishida o‘zining mohirona siyosati va boy she’riy merosi bilan o‘chmas iz qoldirgan Zahiriddin Muhammad Boburning faqat yurtimiz tarixida emas,...

Haqiqat turlanmaydi, tuslanmaydi

Hamid Olimjon o‘zbek she’riyatiga o‘tgan asr yigirmanchi yillarining ikkinchi yarmida kirib keldi. Yangi hayot, yangicha munosabatlar va ularni ishonuvchan sodda ko‘z bilan ma’sumona kuzatishdan...

Matn tilga kirganda…

Jahon adabiyotshunosligida strukturalizm g‘oyasi va usulini XX asrning 60-yillarida Bart, Todorov, Jenett, Lakan, Liotar, Fuko, Derrida, Greymas kabi olimlar ko‘tarib chiqqan. Strukturalizmga asoslangan adabiyotshunoslik...

Xato haqida xabar

Muharrirga jo‘natiladigan matn: