Bosh sahifa Kalit soʻzlar Navoiyshunoslik

Kalit soʻz: Navoiyshunoslik

“…Turk alfozi shoyeʼdurur”

Navoiy yashagan davrda qoʻngʻirot, jaloyir, barlos kabi bir qator boshqa qabila va urugʻlar boʻlib, ular maʼlum bir lisoniy xususiyatlarga koʻra bir-biridan farq qilardi. Bobur “Boburnoma”...

Soʻzni ulugʻ deb bildi…

Hazrat Alisher Navoiy avvalo, adabiyotning asosiy quroli boʻlgan soʻzga shunchaki, yoʻl-yoʻlakay yozib yoki aytib ketilaveradigan hodisa sifatida qaramagan. Har bir neʼmatning isrofidan saqlangan donishmand...

Umuminsoniy gʻoyalar targʻibotchisi

Alisher Navoiy oʻzining borliq, olam va odam, tabiat va jamiyat, ruh va vujud, ularning yaralishidan maqsad va mohiyat haqidagi qarashlarini badiiy ifodalashdan oldin uni...

“Tutar ahli fano najot yoʻlin…”

Hazrat Navoiyning “Favoyid ul-kibar” devoniga kirgan   Oqara boshladi boshu toʻkila boshladi tish, Safar yarogʻini qilgʻilki, tushti boshinga ish   matlaʼli gʻazali shoirning oʻz holati va kechinmalari tasviriga bagʻishlangan. Fazal...

“Barchani aylab talaf isrof ila”

Alisher Navoiyning “Hayrat ul-abror” Dostonning “Qanoat bobidakim…” deb boshlanuvchi yettinchi maqolatida ortiqcha sarf-xarajatlar keskin tanqid qilinadi. Navoiy tasavvurida inson oddiy va kamtar boʻlishi, ortiqcha...

Turkiy tazkiralarda Alisher Navoiy siymosi

 Tazkira milliy va oʻzaro yaqin adabiyotlar tarixini yaratishda, muayyan davr adabiy muhitini oʻrganishda, alohida adabiy siymolar va asarlarni tadqiq etishda adabiyotshunoslikning benazir janri sifatida...

Navoiy va Saʼdiy

Sheʼriyat mulkining sultoni Alisher Navoiy nomi haqli ravishda jahon adabiyotining eng buyuk siymolari qatorida faxr bilan tilga olinadi. Eng avvalo, Navoiyning favqulodda nodir isteʼdodi...

“Ey orazi nasrin…”

Ey orazi nasrin, sochi sunbul, qadi shamshod, Bulbul kibi hajringda ishim nolavu faryod.   Sayd oʻldi koʻngul koʻzlaringa, vah, qutulurmu Bir qushki, aning qasdida boʻlgʻay iki sayyod?   Ul maktab...

“Muruvvat barcha bermakdur…”

Keyingi yillarda Alisher Navoiyning ijodiyoti, shaxsiyati, dunyoqarashini oʻrganish yuzasidan anchagina ilmiy yangiliklar yuzaga keldi. Biz ularni bir necha tadqiqot asosida tahlil etib, adabiy taʼlim...

Navoiy tafakkur gulshaniga bir nazar

Biz Alisher Navoiyni buyuk shoir va mutafakkir sifatida bilamiz va ulugʻlaymiz. Shoir soʻzi hammaga tushunarli. Lekin mutafakkir soʻzi-chi? Nima uchun bu soʻzni hazrat Navoiyga...

Xilʼatin to aylamish…

Xilʼatin to aylamish jonon qizil, sorigʻ, yashil, Shuʼlai ohim chiqar har yon qizil, sorigʻ, yashil.   Gulshan etdim ishq sahrosin samumi ohdin, Kim esar ul dasht aro har...

“… Mendek magar xunbor subh”

Nega koʻrguzdi sovugʻ ohu sarigʻ ruxsor subh, Gar nihoniy mehrdin mendek emas bemor subh?   Gar havoyi boʻlmasa men telba yangligʻ, bas nedur, Koʻnglakin chok aylabon togʻ uzra...

“Ilmiy toʻqima” masʼuliyati

Hozirgi oʻzbek navoiyshunosligidagi eng dolzarb muammolardan biri Navoiy ijodiyotidagi yor obrazidir. Navoiy ijodida yor obrazi deganda, shoirning muhabbati bagʻishlangan lirik qahramon anglashiladi. Filologiya fanlari...

Navoiyni tushunish

Hazrat Alisher Navoiyning asarlarini oʻqir ekansiz, butun insoniyat, alalxusus, Sharq olami, vatanimiz, xalqimiz, dinimiz, madaniyat, adabiyot, sanʼatimiz, urf odatlarimiz bilan bogʻliq atamalar, soʻzlar, tarixiy...

Navoiyni anglash

Taniqli navoiyshunos olim Uzoq Joʻraqulov bilan suhbat   – Uzoq aka, qariyb olti yuz yildan buyon soʻz mulkining sultoni Alisher Navoiyning oʻlmas dostonlari, beqiyos sheʼriyati va...

Navoiy navolari

Zahiriddin Muhammad Bobur “Boburnoma”da, Zayniddin Vosifiy “Badoyeʼ ul-vaqoyeʼ”da, Muhammad Mirxond “Ravzat us-safo”da, Gʻiyosiddin Xondamir “Makorim ul-axloq”da, Zaynulobidin Husayniy (XV asr) “Qonuni ilmiy va amaliy...

“Nafs ila ruhni zinhorki qilma maxlut”

Sharq sheʼriyatida ishq, irfon, goʻzallik, din va axloq xususidagi qarashlarning bari bir nuqtada birlashadi, bir mavzu doirasida umumlashadi. Bu nafs va ruh masalasidir. Nafs...

“… Dardinggʻa Navoiy holin istishhod bil”

Navoiyning oshiqona, orifona, rindona deya, nisbiy jihatdan tasnif etilgan lirikasida sof maʼnodagi ilmiy-maʼrifiy yoki taʼlimiy-irfoniy asarlar ham mavjud. Bunga uning gʻazallaridan va kichik lirik...

Navoiy yaratgan kuylar

Xondamir “Xulosat ul-axbor”da, Bobur “Boburnoma”da, Mutribiy “Nusxayi zeboyi Jahongir”da Alisher Navoiy musiqa ilmining bilimdoni boʻlgani, tevaragidagilarni ham soz ilmini oʻrganishga chorlagani, musiqalar bastalagani haqida...

“Azal naqqoshi tarh aylarda…”

Bugun navoiyshunoslikda hazrat Navoiy gʻazallarini tahlil qilish, sharhlash, umumiy mazmun-mohiyatini ochib berishga intilish muayyan anʼanaga aylangan. Bunday sharafli va ayni damda masʼuliyatli vazifani ado...

Xato haqida xabar

Muharrirga joʻnatiladigan matn: