Бош саҳифа Калит сўзлар Навоийшунослик

Калит сўз: Навоийшунослик

Сунбулин Лайло очиптур…

Сунбулин Лайло очиптур, ел абиросо эмас, Доғини Мажнун қонатмиш, лолайи ҳамро эмас.   Настаран кўзгусида бир сари мен, бир сари ёр Чеҳра аксин кўргузуптурбиз гули раъно...

“Хамса”нинг янги талқини

Мумтоз бадиий асарлар барча замонларда кўпчиликнинг диққат-эътиборини ўзига жалб этиб келган. Уларга муносабат ҳам турлича бўлган. Ҳар бир давр муайян мумтоз асарни ўз замонининг...

Навоийнинг мусаммани ўз ғазалига боғланганми?

Алишер Навоий шеърияти жанрларга бойлиги билан ҳам алоҳида аҳамият касб этади. Унинг туркий тилда яратган шеърлари 16 жанрда бўлиб, ушбу ижод намуналари том маънода...

Алишер Навоий Шаҳрисабзга нега ўзгача меҳр билан қараган?

Мумтоз шеъриятимиз султони, ўзбек адабиётининг йирик намояндаси Низомиддин Мир Алишер Навоий ижодида Амударёнинг ўнг томонида жойлашган икки юрт алоҳида меҳр билан тасвирланган. Уларнинг бири...

Унутилаёзган топилма ёхуд “Муҳокамат ул-луғатайн”нинг Ҳайдаробод нусхаси

Ўзбекистон Фанлар академияси Алишер Навоий номидаги давлат адабиёт музейининг асосий вазифаларидан бири хорижий мамлакатлар кутубхона ва қўлёзмалар фондларидаги мумтоз адабиётимизга доир китобларни ўрганиш, улардан...

Султон Яъқуб сайланмаси

Навоийшунослик Алишер Навоий ҳаётлиги даврида кўчирилган яна бир қўлёзма билан бойиди. Шоир ихлосмандлари томонидан 1481 йили оққўюнлилар ҳукмдори Султон Яъқуб учун кўчирилган шеърлар мажмуаси...

Британия кутубхонаси Алишер Навоий шеъриятини ўз ичига олган 30 дан зиёд қўлёзмага эга

Алишер Навоий — Шарқ Ренессансининг йирик намояндаси сифатида жаҳон цивилизацияси тарихида, айниқса, туркийзабон халқлар маданий ва маънавий ҳаётининг ривожида алоҳида ўрин тутадиган ёрқин шахсдир....

“Муфрадот”нинг французча талқини

Франциялик олим ва ноширлар йирик қомусларда Алишер Навоийни тарғиб қилишга кенг ўрин бермоқдалар. Луи Базен, Жан-Поль Ру, Бакье-Граммон сингари туркий тиллар бўйича йирик тадқиқотлар...

Калта ақл катта ҳақиқатларни илғамайди

Ҳақиқатнинг табиати аччиқ, ёлғонники эса ширин бўларкан. Инсон вужудида пайдо бўладиган кўз илғамас айрим майда зараркунандалардан баданни тозалаш учун табиблар ўсимлик, ҳайвон ва бошқа...

Отсизлик мақоми

Алишер Навоийнинг “Ғаройиб ус-сиғар” девонида “Зиҳий, ҳар лаҳни булбул савтининг зотингға исботе” деб бошланувчи бир ғазал бор. У девонга 576-рақам билан жойлаштирилган. Унда шоир...

“Навоий – буюк Ислом шоири”

Ҳазрат Навоий ўз ижоди учун танлаган тил ўзбек тили бўлгани эътиборидан ўзбек шоири, ўзбек шеърияти мулкининг султони ҳисобланади. Аммо у кишининг асарларининг асл манбаларига...

Навоий асарлари номи тўғри ўқиляптими?

Маданий меросимизга назар ташласак, кўп асарлар, қайси тилда битилган бўлмасин, асосан, арабча номланганига гувоҳ бўламиз. 1929 йилгача халқимиз араб ёзувидан фойдаланиб келди. 1929–1940 йиллар...

Навоий ва учинчи мингйиллик: миллий ўзликнинг тиниқ булоғи

Инсон деб аталмиш хилқат макони — Ер сайёрасини қамраб олган глобаллашув ва ахборот майдонининг рақамлашуви жараёнлари, улар ортидан “оломон маданият”нинг ёйилуви миллатларнинг хос хусусиятларини...

Навоийни англаш – Ватанни севиш йўлидаги улкан қадам

Филология фанлари номзоди, навоийшунос Каромат Муллахўжаева билан Ҳусан Мақсудов суҳбати   Инсон яралибдики, у жисмоний ва маънавий-руҳий эҳтиёж қуршовида яшайди. Жисмоний эҳтиёжи қондирилган вужуд қониқиш ҳосил...

“Хамса”да Искандар ва Хизр образлари

“Хамса”даги Искандар образи учун “Қуръони Карим”да баён этилган Зулқарнайнга оид уч хусусида асос вазифасини ўтайди. Буларнинг бири фотиҳлик; иккинчиси одиллик; учинчиси, ҳар икки тушунчанинг...

Муштарак адабий ҳодисалар

Алишер Навоий “Мажолис ун-нафоис” тазкирасида ва Заҳириддин Муҳаммад Бобур “Бобурнома” асарида ёзиб қолдирган адабиётшуносликка оид қимматли маълумотларнинг айримлари бири-бирига жуда яқин ёки ҳар икки...

Тил – восита, нутқ – жараён

“Гапирганда шароитни, суҳбатдошингни ҳисобга ол. Ўринсиз сўз айтма…” “Маҳбуб ул-қулуб”дан   Сўз санъати, нотиқлик, нутқ маданиятига қадим-қадимдан алоҳида эътибор қаратилган. Бу соҳада ғарб алломалари сўз билан таъсир кўрсатиш,...

Билмасдан инкор этиб юрма ёхуд Навоийни қачон тушунамиз?

Ҳазрат Навоийни тушуниш учун муборак динимиз таълимотларидан, жумладан, тасаввуф илмидан ҳам теран хабардор бўлиш талаб этилади. Алишер Навоий даврида бошқа илмлар қатори тасаввуф илми...

Нега Навоийни қўмсаймиз?

Ўзбек қирқ ёшга етганида Навоийни қўмсаб қоларкан. Фақат ўзимга тегишли бўлганида бундай кескин хулосани матбуотга кўтариб юрмас эдим. Ишонаверинг, мен тенгиларнинг қайси биридан сўрасангиз,...

Назмда кўнгил тавсифи

Алишер Навоий турк назми "Хазо йин ул-маоний" куллиётининг "Фавойид ул-кибар" девонига кирган "Эй кўнгил" ғазалида ўз ҳаётини акс эттиради. Ғазал изтиробга тушган дилни тасвирлаш...

Хато ҳақида хабар

Муҳаррирга жўнатиладиган матн: