Bosh sahifa Kalit soʻzlar Navoiyshunoslik

Kalit soʻz: Navoiyshunoslik

Sunbulin Laylo ochiptur…

Sunbulin Laylo ochiptur, yel abiroso emas, Dogʻini Majnun qonatmish, lolayi hamro emas.   Nastaran koʻzgusida bir sari men, bir sari yor Chehra aksin koʻrguzupturbiz guli raʼno...

“Xamsa”ning yangi talqini

Mumtoz badiiy asarlar barcha zamonlarda koʻpchilikning diqqat-eʼtiborini oʻziga jalb etib kelgan. Ularga munosabat ham turlicha boʻlgan. Har bir davr muayyan mumtoz asarni oʻz zamonining...

Navoiyning musammani oʻz gʻazaliga bogʻlanganmi?

Alisher Navoiy sheʼriyati janrlarga boyligi bilan ham alohida ahamiyat kasb etadi. Uning turkiy tilda yaratgan sheʼrlari 16 janrda boʻlib, ushbu ijod namunalari tom maʼnoda...

Alisher Navoiy Shahrisabzga nega oʻzgacha mehr bilan qaragan?

Mumtoz sheʼriyatimiz sultoni, oʻzbek adabiyotining yirik namoyandasi Nizomiddin Mir Alisher Navoiy ijodida Amudaryoning oʻng tomonida joylashgan ikki yurt alohida mehr bilan tasvirlangan. Ularning biri...

Unutilayozgan topilma yoxud “Muhokamat ul-lugʻatayn”ning Haydarobod nusxasi

Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi davlat adabiyot muzeyining asosiy vazifalaridan biri xorijiy mamlakatlar kutubxona va qoʻlyozmalar fondlaridagi mumtoz adabiyotimizga doir kitoblarni oʻrganish, ulardan...

Sulton Yaʼqub saylanmasi

Navoiyshunoslik Alisher Navoiy hayotligi davrida koʻchirilgan yana bir qoʻlyozma bilan boyidi. Shoir ixlosmandlari tomonidan 1481 yili oqqoʻyunlilar hukmdori Sulton Yaʼqub uchun koʻchirilgan sheʼrlar majmuasi...

Britaniya kutubxonasi Alisher Navoiy sheʼriyatini oʻz ichiga olgan 30 dan ziyod qoʻlyozmaga ega

Alisher Navoiy — Sharq Renessansining yirik namoyandasi sifatida jahon sivilizatsiyasi tarixida, ayniqsa, turkiyzabon xalqlar madaniy va maʼnaviy hayotining rivojida alohida oʻrin tutadigan yorqin shaxsdir....

“Mufradot”ning fransuzcha talqini

Fransiyalik olim va noshirlar yirik qomuslarda Alisher Navoiyni targʻib qilishga keng oʻrin bermoqdalar. Lui Bazen, Jan-Pol Ru, Bakye-Grammon singari turkiy tillar boʻyicha yirik tadqiqotlar...

Kalta aql katta haqiqatlarni ilgʻamaydi

Haqiqatning tabiati achchiq, yolgʻonniki esa shirin boʻlarkan. Inson vujudida paydo boʻladigan koʻz ilgʻamas ayrim mayda zararkunandalardan badanni tozalash uchun tabiblar oʻsimlik, hayvon va boshqa...

Otsizlik maqomi

Alisher Navoiyning “Gʻaroyib us-sigʻar” devonida “Zihiy, har lahni bulbul savtining zotinggʻa isbote” deb boshlanuvchi bir gʻazal bor. U devonga 576-raqam bilan joylashtirilgan. Unda shoir...

“Navoiy – buyuk Islom shoiri”

Hazrat Navoiy oʻz ijodi uchun tanlagan til oʻzbek tili boʻlgani eʼtiboridan oʻzbek shoiri, oʻzbek sheʼriyati mulkining sultoni hisoblanadi. Ammo u kishining asarlarining asl manbalariga...

Navoiy asarlari nomi toʻgʻri oʻqilyaptimi?

Madaniy merosimizga nazar tashlasak, koʻp asarlar, qaysi tilda bitilgan boʻlmasin, asosan, arabcha nomlanganiga guvoh boʻlamiz. 1929 yilgacha xalqimiz arab yozuvidan foydalanib keldi. 1929–1940 yillar...

Navoiy va uchinchi mingyillik: milliy oʻzlikning tiniq bulogʻi

Inson deb atalmish xilqat makoni — Yer sayyorasini qamrab olgan globallashuv va axborot maydonining raqamlashuvi jarayonlari, ular ortidan “olomon madaniyat”ning yoyiluvi millatlarning xos xususiyatlarini...

Navoiyni anglash – Vatanni sevish yoʻlidagi ulkan qadam

Filologiya fanlari nomzodi, navoiyshunos Karomat Mullaxoʻjayeva bilan Husan Maqsudov suhbati   Inson yaralibdiki, u jismoniy va maʼnaviy-ruhiy ehtiyoj qurshovida yashaydi. Jismoniy ehtiyoji qondirilgan vujud qoniqish hosil...

“Xamsa”da Iskandar va Xizr obrazlari

“Xamsa”dagi Iskandar obrazi uchun “Qurʼoni Karim”da bayon etilgan Zulqarnaynga oid uch xususida asos vazifasini oʻtaydi. Bularning biri fotihlik; ikkinchisi odillik; uchinchisi, har ikki tushunchaning...

Mushtarak adabiy hodisalar

Alisher Navoiy “Majolis un-nafois” tazkirasida va Zahiriddin Muhammad Bobur “Boburnoma” asarida yozib qoldirgan adabiyotshunoslikka oid qimmatli maʼlumotlarning ayrimlari biri-biriga juda yaqin yoki har ikki...

Til – vosita, nutq – jarayon

“Gapirganda sharoitni, suhbatdoshingni hisobga ol. Oʻrinsiz soʻz aytma…” “Mahbub ul-qulub”dan   Soʻz sanʼati, notiqlik, nutq madaniyatiga qadim-qadimdan alohida eʼtibor qaratilgan. Bu sohada gʻarb allomalari soʻz bilan taʼsir koʻrsatish,...

Bilmasdan inkor etib yurma yoxud Navoiyni qachon tushunamiz?

Hazrat Navoiyni tushunish uchun muborak dinimiz taʼlimotlaridan, jumladan, tasavvuf ilmidan ham teran xabardor boʻlish talab etiladi. Alisher Navoiy davrida boshqa ilmlar qatori tasavvuf ilmi...

Nega Navoiyni qoʻmsaymiz?

Oʻzbek qirq yoshga yetganida Navoiyni qoʻmsab qolarkan. Faqat oʻzimga tegishli boʻlganida bunday keskin xulosani matbuotga koʻtarib yurmas edim. Ishonavering, men tengilarning qaysi biridan soʻrasangiz,...

Nazmda koʻngil tavsifi

Alisher Navoiy turk nazmi "Xazo yin ul-maoniy" kulliyotining "Favoyid ul-kibar" devoniga kirgan "Ey koʻngil" gʻazalida oʻz hayotini aks ettiradi. Gʻazal iztirobga tushgan dilni tasvirlash...

Xato haqida xabar

Muharrirga joʻnatiladigan matn: