Bosh sahifa Kalit so‘zlar Bahodir Karim

Kalit so‘z: Bahodir Karim

Ijod va tarjimai hol talqini

Abdulla Qodiriy tavalludining 125 yilligi Har bir ulkan ijodkor o‘zicha bir olam. Ular biri ikkinchisini takrorlamaydi, biri boshqasidan farqlanadi. Bunday adiblarning tarjimai holini asarlaridan, asarlarini...

Mohiyatga eltuvchi yo‘l. Bugungi adabiyotshunoslikka bir nazar

Dunyo adabiyotshunosligida badiiy asarni tadqiq qilishning turli metodlari bor. Ilmiy fikr bayonida ba’zan juda ko‘p ishlatiluvchi “metod”, “metodologiya”, “metodika” istilohlarining aralashib ketgan hollari ham...

Mahmud shoir so‘zining jarangi

Badiiy asarni tushunish, anglash, his etish, uning go‘zalligini sezish, ta’sirini tuyish, boshqalarga yuqtirish, yolg‘izlikda eslash – har bir insonda kechadigan individual ruhiy holat, albatta....

Lutf etib solgil haqiqat yo‘lina

Davlatmammat Ozodiy ruboiylaridan   1 Kel, eshit, darmonda qullar dodini, Zori birla ingragan faryodini, Aylayub taqlid alar zikr aylayur, Lutf etib ko‘r zavq ila shavq o‘tini.   2 G‘aflat ila zikr etganlar ko‘nglin...

Maxtumqulining tayanch tog‘i

Turkman adabiyoti tarixida Maxtumqulining otasi – Davlatmammat Ozodiy (1700–1760) haqida ma’lumotlar ko‘p emas. Oraz Yag‘murning “Maxtumqulinoma” kitobida otasining ismi Maxtumquli bo‘lib, bir oz shoirlikdan...

Mahmud Koshg‘ariy

(XI asr) XI asrga kelib turkiy xalqlar madaniyati, adabiyoti va san’ati rivojlanishining yangi pallasi boshlanadi. Bu davrda Qoraxoniylar davlati amalda ancha mustahkamlanib olgan, Buxoro, Samarqand,...

Tanqid kimga yoqadi?

Yoxud adabiy tanqidning bugungi ahvoli va istiqboli xususida o‘ylar “O‘zAS” keyingi vaqtda adabiy tanqidchiligimizni yuksaltirish orzusida kuyunchaklik bilan yozilgan maqolalarni chop etib, e’tiborimizni tortdi. Ana...

So‘zi va a’moli bir shoir

Matnazar Abdulhakimning birgina she’rini o‘qigan har qanday o‘quvchi asl she’r ta’mini tuygandek bo‘ladi. Adabiyotimiz tarixida o‘zidan ham avval she’riga haykal qo‘yilgan shoir bir umr...

Haq gapning xotibi va kotibi

XX asr o‘zbek nasridagi eng e’tiborli burilish nuqtalardan biri Tog‘ay Murod nomi, uning “Yulduzlar mangu yonadi”, “Ot kishnagan oqshom”, “Oydinda yurgan odamlar”, “Otamdan qolgan...

Ortiqcha gap

Yaqinda yaxshi bir kitob o‘qidim. Avval bilmagan va eshitmagan ekanman, balki siz azizlar uchun ham foydali bo‘lishini o‘ylab unda bitilgan ibratli bir nuqtaga to‘xtalaman. Ma’lumki,...

Qodiriyshunoslik qirralari

Adabiyot deb atalmish buyuk tafakkur ummoniga qo‘shilgan har tomchining qadri o‘z vaqtida anglanmasligi tabiiy. Faqat uning nechog‘liq qimmatga ega ekanligini kuzatib turganlar yoki his...

Abdulla Qodiriy haqida

Ulkan iste’dod egasi Abdulla Qodiriy 1894 yili 10 aprelda Toshkentda bog‘bon oilasida tug‘iladi. U dastlab musulmon maktabida, keyin rus-tuzem maktabi hamda Abulqosim shayx madrasasida...

“O‘tkan kunlar”

Abdulla QODIRIY   Ishtirok etuvchilar   Otabek – “og‘ir tabiatlik, ulug‘ gavdalik, ko‘rkam va oq yuzlik, kelishgan, qora ko‘zlik, mutanosib qora qoshliq va endigina murti sabz urgan bir...

Qodiriyshunoslikning yangi sahifasi

Abdulla Qodiriy ijodini o‘rganish o‘tgan asrning 20-yillaridayoq boshlangan edi. O‘tgan salkam bir asr davomida adib ijodi haqida turlicha tahlil va talqinlar o‘rtaga tashlandi. Binobarin,...

Buqalamun

Anton Chexov   Yangi shinel kiygan po‘lis nazoratchisi Ochumelov guzar maydonchasi orqali qo‘lida tugunchasi bilan ketib boradi. Yo‘lakay musodara qiling‘an to‘la bir g‘alvir qulubnayni ko‘targan sap-sariq...

Abdusalimning akasi

Uzoq xotiralar tanish odamlarni ma’nan yaqinlashtirib, ko‘ngillarni gohida g‘oyibona bog‘lab turadi. O‘ninchini bitirib, Toshkent davlat universitetiga hujjat topshirgan edim. Omad chopmadi. Uzoq Sharqqa harbiy...

Nido

Nido boshqa she’riy san’atlardan bevosita inson qalbidagi his va hayajonlarni ochiq va kuchli tasvirlab bera olish imkoniyati bilan ajralib turadi. Insonning ichki tuyg‘ulari po‘rtana...

Tardi aks

Tardi aks ham so‘z takroriga bag‘ishlangan lafziy san’atlardan hisoblanadi. Shuning uchun ham so‘zlar takroriga tayangan boshqa san’atlarga – tasdir, tasbe, ishtiqoqqa yaqin turadi. Bu...

Tasbe

Tasdirda birinchi misraning dastlabki so‘zi (yoki so‘zlari) ikkinchi misra oxirida takrorlansa, tasbeda birinchi misra oxiridagi so‘z keyingi misra boshida takrorlanadi. Tasbening asosiy xususiyati shundaki, u...

Tasdir

Tasdir – badiiy san’atning eng ko‘p tarqalgan, so‘zlar takroriga asoslangan turi. Bu san’atning mohiyati shunday: baytni boshlagan so‘z, uning oxirida ham takrorlanadi. Baytning birinchi...

Xato haqida xabar

Muharrirga jo‘natiladigan matn: