Bosh sahifa Kalit soʻzlar Bahodir Karim

Kalit soʻz: Bahodir Karim

Ijod va tarjimai hol talqini

Abdulla Qodiriy tavalludining 125 yilligi Har bir ulkan ijodkor oʻzicha bir olam. Ular biri ikkinchisini takrorlamaydi, biri boshqasidan farqlanadi. Bunday adiblarning tarjimai holini asarlaridan, asarlarini...

Mohiyatga eltuvchi yoʻl. Bugungi adabiyotshunoslikka bir nazar

Dunyo adabiyotshunosligida badiiy asarni tadqiq qilishning turli metodlari bor. Ilmiy fikr bayonida baʼzan juda koʻp ishlatiluvchi “metod”, “metodologiya”, “metodika” istilohlarining aralashib ketgan hollari ham...

Mahmud shoir soʻzining jarangi

Badiiy asarni tushunish, anglash, his etish, uning goʻzalligini sezish, taʼsirini tuyish, boshqalarga yuqtirish, yolgʻizlikda eslash – har bir insonda kechadigan individual ruhiy holat, albatta....

Lutf etib solgil haqiqat yoʻlina

Davlatmammat Ozodiy ruboiylaridan   1 Kel, eshit, darmonda qullar dodini, Zori birla ingragan faryodini, Aylayub taqlid alar zikr aylayur, Lutf etib koʻr zavq ila shavq oʻtini.   2 Gʻaflat ila zikr etganlar koʻnglin...

Maxtumqulining tayanch togʻi

Turkman adabiyoti tarixida Maxtumqulining otasi – Davlatmammat Ozodiy (1700–1760) haqida maʼlumotlar koʻp emas. Oraz Yagʻmurning “Maxtumqulinoma” kitobida otasining ismi Maxtumquli boʻlib, bir oz shoirlikdan...

Mahmud Koshgʻariy

(XI asr) XI asrga kelib turkiy xalqlar madaniyati, adabiyoti va sanʼati rivojlanishining yangi pallasi boshlanadi. Bu davrda Qoraxoniylar davlati amalda ancha mustahkamlanib olgan, Buxoro, Samarqand,...

Tanqid kimga yoqadi?

Yoxud adabiy tanqidning bugungi ahvoli va istiqboli xususida oʻylar “OʻzAS” keyingi vaqtda adabiy tanqidchiligimizni yuksaltirish orzusida kuyunchaklik bilan yozilgan maqolalarni chop etib, eʼtiborimizni tortdi. Ana...

Soʻzi va aʼmoli bir shoir

Matnazar Abdulhakimning birgina sheʼrini oʻqigan har qanday oʻquvchi asl sheʼr taʼmini tuygandek boʻladi. Adabiyotimiz tarixida oʻzidan ham avval sheʼriga haykal qoʻyilgan shoir bir umr...

Haq gapning xotibi va kotibi

XX asr oʻzbek nasridagi eng eʼtiborli burilish nuqtalardan biri Togʻay Murod nomi, uning “Yulduzlar mangu yonadi”, “Ot kishnagan oqshom”, “Oydinda yurgan odamlar”, “Otamdan qolgan...

Ortiqcha gap

Yaqinda yaxshi bir kitob oʻqidim. Avval bilmagan va eshitmagan ekanman, balki siz azizlar uchun ham foydali boʻlishini oʻylab unda bitilgan ibratli bir nuqtaga toʻxtalaman. Maʼlumki,...

Qodiriyshunoslik qirralari

Adabiyot deb atalmish buyuk tafakkur ummoniga qoʻshilgan har tomchining qadri oʻz vaqtida anglanmasligi tabiiy. Faqat uning nechogʻliq qimmatga ega ekanligini kuzatib turganlar yoki his...

Abdulla Qodiriy haqida

Ulkan isteʼdod egasi Abdulla Qodiriy 1894 yili 10 aprelda Toshkentda bogʻbon oilasida tugʻiladi. U dastlab musulmon maktabida, keyin rus-tuzem maktabi hamda Abulqosim shayx madrasasida...

“Oʻtkan kunlar”

Abdulla QODIRIY   Ishtirok etuvchilar   Otabek – “ogʻir tabiatlik, ulugʻ gavdalik, koʻrkam va oq yuzlik, kelishgan, qora koʻzlik, mutanosib qora qoshliq va endigina murti sabz urgan bir...

Qodiriyshunoslikning yangi sahifasi

Abdulla Qodiriy ijodini oʻrganish oʻtgan asrning 20-yillaridayoq boshlangan edi. Oʻtgan salkam bir asr davomida adib ijodi haqida turlicha tahlil va talqinlar oʻrtaga tashlandi. Binobarin,...

Buqalamun

Anton Chexov   Yangi shinel kiygan poʻlis nazoratchisi Ochumelov guzar maydonchasi orqali qoʻlida tugunchasi bilan ketib boradi. Yoʻlakay musodara qilingʻan toʻla bir gʻalvir qulubnayni koʻtargan sap-sariq...

Abdusalimning akasi

Uzoq xotiralar tanish odamlarni maʼnan yaqinlashtirib, koʻngillarni gohida gʻoyibona bogʻlab turadi. Oʻninchini bitirib, Toshkent davlat universitetiga hujjat topshirgan edim. Omad chopmadi. Uzoq Sharqqa harbiy...

Nido

Nido boshqa sheʼriy sanʼatlardan bevosita inson qalbidagi his va hayajonlarni ochiq va kuchli tasvirlab bera olish imkoniyati bilan ajralib turadi. Insonning ichki tuygʻulari poʻrtana...

Tardi aks

Tardi aks ham soʻz takroriga bagʻishlangan lafziy sanʼatlardan hisoblanadi. Shuning uchun ham soʻzlar takroriga tayangan boshqa sanʼatlarga – tasdir, tasbe, ishtiqoqqa yaqin turadi. Bu...

Tasbe

Tasdirda birinchi misraning dastlabki soʻzi (yoki soʻzlari) ikkinchi misra oxirida takrorlansa, tasbeda birinchi misra oxiridagi soʻz keyingi misra boshida takrorlanadi. Tasbening asosiy xususiyati shundaki, u...

Tasdir

Tasdir – badiiy sanʼatning eng koʻp tarqalgan, soʻzlar takroriga asoslangan turi. Bu sanʼatning mohiyati shunday: baytni boshlagan soʻz, uning oxirida ham takrorlanadi. Baytning birinchi...

Xato haqida xabar

Muharrirga joʻnatiladigan matn: