Bosh sahifa Kalit soʻzlar Alisher Navoiy

Kalit soʻz: Alisher Navoiy

Navoiy ijodi va adabiy taʼsir

Maʼlumki, Sharq adabiyoti tarixining koʻp asrlik taraqqiyoti davomida adabiy anʼana muhim oʻrin egallaydi. Shoirlar salaflari ijodiy merosiga murojaat qilar ekanlar, avvalo, oʻz estetik qarashlariga...

Navoiy eʼtirofidagi bastakorlar

Navoiy davrida sanʼat va adabiyotga qadam qoʻygan kishi kotiblik, notiqlik, tasviriy sanʼat bilan birga musiqa nazariyasi sirlarini ham puxta egallagan boʻlishi, bir yoki bir...

Samarqand sayqali

(Bir parda, sakkiz koʻrinishli drama)   Qatnashuvchilar: Alisher Navoiy – 24-28 yoshlarda Moʻysafid – nuroniy chol, 90 yoshlarda Abu Lays Samarqandiy –Navoiyning ustozi Ahmad Hojibek –...

Navoiy va Bobur

Navoiyning ideal hukmdor haqidagi orzulari Bobur faoliyatida muayyan darajada aks etgan. Bobur oʻzi tuzgan “Buyuk imperiya”da islohotlar oʻtkazgan va mafkurasini mustahkamlagan. Buning nazariy asoslarini...

“Bu risolat birla gar izhori iʼjoz aylasang”

* * * Muvofiq kiydilar, boʻlmish magar Navroʻz ila bayram, Chaman sarvi yoshil xilʼat, mening sarvi ravonim ham.   Chaman sarvi qolib hayron, mening sarvim qilib javlon, Aning shaydosi...

Navoiyning Hindisonlik muxlislari

Ulugʻ oʻzbek shoiri va mutafakkiri Alisher Navoiy faxriya sifatida yozgan edi:   Olibmen taxti farmonimgʻa oson, Cherik chekmay Xitodin to Xuroson.   Hayotda esa uning ijodi muxlislari Volga boʻylaridan...

“Hayrat ul-abror” dostonida toʻgʻrilik vasfi

 Annotatsiya Mazkur maqolada Alisher Navoiy “Hayrat ul-abror” dostonidagi toʻgʻrilik va egrilik gʻoyalari obrazlar asosida qiyosan taqqoslangan.   Annotatsiya V dannoy statye dayetsya sopostavitelniʼy analiz osnovniʼx obrazov poemiʼ “Xayrat...

“Hayrat ul-abror”da soʻz taʼrifi

    Annotatsiya Maqolada Alisher Navoiyning soʻzga nisbatan qanchalik masʼuliyat bilan yondashgani xususida soʻz yuritiladi. Sheʼrning martabasi baland ekanini shoir alohida taʼkidlab oʻtgani aytiladi.   Annotatsiya V statye rech idyot...

Alisher Navoiy va Zahiriddin Muhammad Bobur: ariz bahriga munosabat

Annotatsiya Maqolada Alisher Navoiy va Zahiriddin Muhammad Boburning ariz bahri xususidagi yondashuvlari tadqiq etilishi barobarida, bu bahr haqidagi dastlabki qarashlar Shayx Ahmad Taroziyning “Funun ul-balogʻa”...

Matnshunoslik: tajriba, intuitsiya va masʼuliyat

Umrimning qirq besh yili davomida muntazam matn tayyorlash, matn tahrir etish, matn tanqidi bilan shugʻullandim. Hayotim mazmunini mumtoz adabiyotimiz namunalari nashrining sahihligida bildim va...

Navoiy sheʼriyatida qosh tasviri

Adabiyotshunos Valijon Qodirov gʻazal poetikasiga bagʻishlangan nomzodlik dissertatsiyasida Sharq mumtoz sheʼriyati poetikasining barcha qirralari (vazn, qofiya, obrazlar tizimi va ular oʻrtasidagi munosabatlar, obrazlarning tavsifi...

Navoiyning ustozi

Annotatsiya: Buyuk oʻzbek shoiri va mutafakkiri Alisher Navoiy ijodi, xususan, uning “Xamsat ul-mutahayyirin” (“Hayratlanarli beshlik”) asarida Abdurahmon Jomiy pir va ustoz sifatida tasvirlanadi. Tadqiqotchi Farruxbek...

“Qildi javr izhor doʻst”

Qildi dushman rahm, baskim qildi javr izhor doʻst, Ey koʻngul, dushman top emdi, tutmagʻil zinhor doʻst.   Har zamon dushmanlarim ozurdadur, ey doʻstlar, Baski, har dam yetkurur men...

“Oʻlmasun”

Yoridin hech kim meningdek zoru mahjur oʻlmasun, Jumlai olamda rasvoliqqa mashhur oʻlmasun.   Men boʻlay ovora to ishqimdin aylab guftuguy, Oti oning har kishi ogʻzigʻa mazkur oʻlmasun.   Jonima bedodu...

“Dahr sudidin tamaʼ uzkim…”

Dahr sudidin tamaʼ uzkim, ziyone besh emas, Umrni tutkil gʻanimat, zamone besh emas.   Uy bino aylab ajabtur elni mehmon aylamak, Ulki bu uy ichra besh kun mehmone...

“… men telba sargardon hanuz”

Sel un chektiyu savdo menda bepoyon hanuz, Dasht sarsabz oʻldiyu men telba sargardon hanuz.   Gunbadin qildi imorat gʻunchaning yoz yomgʻuri, Telba koʻnglum uyi savdo selidin vayron hanuz.   Har...

“Jondin seni koʻp sevarmen…”

Navoiy ruboiylarini ingliz tiliga tarjima qilish ishlari tashabbuskorlaridan biri isteʼdodli tarjimon Qosim Maʼmurovdir. Albatta, ruboiy shakliy xususiyatlari va ichki qofiyalanishi jihatidan gʻazaldan farq qilib,...

‘‘…pomoli boʻlgʻan bosh erur”

Kunduz ul xurshidi raxshondin koʻzumga yosh erur, Kecha holim zulfi savdosi bila chirmosh erur.   Olmagʻan din naqdi birla yiqmagʻan mehrob yoʻq, Ey musulmonlar, ne kofir koʻz, mufattin...

“Qaro koʻzum…”

Qaro koʻzum, kelu mardumlugʻ emdi fan qilgʻil, Koʻzum qarosida mardum kebi vatan qilgʻil.   Yuzing guliga koʻngil ravzasin yasa gulshan, Qading niholigʻa jon gulshanin chaman qilgʻil.   Takovaringgʻa bagʻir qonidin...

“…Turk alfozi shoyeʼdurur”

Navoiy yashagan davrda qoʻngʻirot, jaloyir, barlos kabi bir qator boshqa qabila va urugʻlar boʻlib, ular maʼlum bir lisoniy xususiyatlarga koʻra bir-biridan farq qilardi. Bobur “Boburnoma”...

Xato haqida xabar

Muharrirga joʻnatiladigan matn: