Бош саҳифа Калит сўзлар Алишер Навоий

Калит сўз: Алишер Навоий

Алишер Навоий (1441-1501)

XV аср жаҳон маънавиятининг буюк сиймоси Низомиддин Мир Алишер Навоий ҳижрий 844 йил рамазон ойининг 17-куни (1441 йил 9 феврал) да Ҳиротда туғилган. Ҳирот...

Сунбулин Лайло очиптур…

Сунбулин Лайло очиптур, ел абиросо эмас, Доғини Мажнун қонатмиш, лолайи ҳамро эмас.   Настаран кўзгусида бир сари мен, бир сари ёр Чеҳра аксин кўргузуптурбиз гули раъно...

“Хамса”нинг янги талқини

Мумтоз бадиий асарлар барча замонларда кўпчиликнинг диққат-эътиборини ўзига жалб этиб келган. Уларга муносабат ҳам турлича бўлган. Ҳар бир давр муайян мумтоз асарни ўз замонининг...

Буюк уммондан баҳралар

Турли жанрлардаги асарларда ҳазрат Алишер Навоий сиймоси ўзга хос бадиий талқин этиб келинади. Албатта, ўз асарларида Алишер Навоий сиймосини яратишга уриниш ижод аҳлининг деярли...

Навоийнинг мусаммани ўз ғазалига боғланганми?

Алишер Навоий шеърияти жанрларга бойлиги билан ҳам алоҳида аҳамият касб этади. Унинг туркий тилда яратган шеърлари 16 жанрда бўлиб, ушбу ижод намуналари том маънода...

Икки даҳо ва тўрт рубоий

Заҳириддин Муҳаммад Бобур ҳазратларининг Мир Алишер Навоий бобомизга доимо ҳавас билан қарагани ва бу “кўб ва хўб” ижод қилган даҳо шоирни ўзига устоз деб...

Алишер Навоий Шаҳрисабзга нега ўзгача меҳр билан қараган?

Мумтоз шеъриятимиз султони, ўзбек адабиётининг йирик намояндаси Низомиддин Мир Алишер Навоий ижодида Амударёнинг ўнг томонида жойлашган икки юрт алоҳида меҳр билан тасвирланган. Уларнинг бири...

Оз гапирган оз янглишади

Алишер Навоийнинг сўнгги асари – “Маҳбуб ул-қулуб” буюк мутафаккирнинг умри давомида тўплаган тажрибаси, кўрган-кечирганлари ҳақидаги хулосасидир. Ундаги ҳикматлар бугун ҳам ўз қийматини заррача йўқотмагани...

Икки султон садоқати

Тарихий асарларда, адабиёт дарсликларида улуғ мутафаккир Алишер Навоий ва Ҳусайн Бойқаро дўстлиги ҳақида кўп ва хўб ёзилган. Навоийнинг буюк шоир бўлишида Ҳусайн Бойқаронинг ўрни,...

Унутилаёзган топилма ёхуд “Муҳокамат ул-луғатайн”нинг Ҳайдаробод нусхаси

Ўзбекистон Фанлар академияси Алишер Навоий номидаги давлат адабиёт музейининг асосий вазифаларидан бири хорижий мамлакатлар кутубхона ва қўлёзмалар фондларидаги мумтоз адабиётимизга доир китобларни ўрганиш, улардан...

“Ҳар нечук доғ ўлса ўлсун, доғи ҳижрон ўлмасун…”

Султон Яъқуб сайланмасидан парчалар   *** Чун тикандин айру эрмаз дойимо гул яфроғи, Не учун олур кафи пойин кўзум мужгонидин?   *** Ким эмас ошиқ сенга, солсанг мени кўздин вале, Ошиқеким содиқ...

Султон Яъқуб сайланмаси

Навоийшунослик Алишер Навоий ҳаётлиги даврида кўчирилган яна бир қўлёзма билан бойиди. Шоир ихлосмандлари томонидан 1481 йили оққўюнлилар ҳукмдори Султон Яъқуб учун кўчирилган шеърлар мажмуаси...

Британия кутубхонаси Алишер Навоий шеъриятини ўз ичига олган 30 дан зиёд қўлёзмага эга

Алишер Навоий — Шарқ Ренессансининг йирик намояндаси сифатида жаҳон цивилизацияси тарихида, айниқса, туркийзабон халқлар маданий ва маънавий ҳаётининг ривожида алоҳида ўрин тутадиган ёрқин шахсдир....

Мумтоз адабиётимиз Ғарб олимлари нигоҳида

Хорижда ўзбек мумтоз адабиётини ўрганиш бошланганига анча бўлди. Хусусан, Алишер Навоий ва унинг ижоди Ғарб олимлари диққат марказига тушганидан бери бир неча аср ўтди....

“Муфрадот”нинг французча талқини

Франциялик олим ва ноширлар йирик қомусларда Алишер Навоийни тарғиб қилишга кенг ўрин бермоқдалар. Луи Базен, Жан-Поль Ру, Бакье-Граммон сингари туркий тиллар бўйича йирик тадқиқотлар...

Калта ақл катта ҳақиқатларни илғамайди

Ҳақиқатнинг табиати аччиқ, ёлғонники эса ширин бўларкан. Инсон вужудида пайдо бўладиган кўз илғамас айрим майда зараркунандалардан баданни тозалаш учун табиблар ўсимлик, ҳайвон ва бошқа...

Отсизлик мақоми

Алишер Навоийнинг “Ғаройиб ус-сиғар” девонида “Зиҳий, ҳар лаҳни булбул савтининг зотингға исботе” деб бошланувчи бир ғазал бор. У девонга 576-рақам билан жойлаштирилган. Унда шоир...

“Навоий – буюк Ислом шоири”

Ҳазрат Навоий ўз ижоди учун танлаган тил ўзбек тили бўлгани эътиборидан ўзбек шоири, ўзбек шеърияти мулкининг султони ҳисобланади. Аммо у кишининг асарларининг асл манбаларига...

Навоий асарлари номи тўғри ўқиляптими?

Маданий меросимизга назар ташласак, кўп асарлар, қайси тилда битилган бўлмасин, асосан, арабча номланганига гувоҳ бўламиз. 1929 йилгача халқимиз араб ёзувидан фойдаланиб келди. 1929–1940 йиллар...

Навоий ва учинчи мингйиллик: миллий ўзликнинг тиниқ булоғи

Инсон деб аталмиш хилқат макони — Ер сайёрасини қамраб олган глобаллашув ва ахборот майдонининг рақамлашуви жараёнлари, улар ортидан “оломон маданият”нинг ёйилуви миллатларнинг хос хусусиятларини...

“Қобилға тарбият қилмоқ зулмдир…”

Шарқ маърифатчилиги бола тарбиясига ҳамиша катта эътибор билан қараган. Жумладан, “Фахриулбанот Сулаймония” асарида шундай фикрларни ўқиймиз: “Яхши таҳсил кўрган ва илм нури билан ҳуқуқини...

Хато ҳақида хабар

Муҳаррирга жўнатиладиган матн: