Bosh sahifa Kalit soʻzlar Alisher Navoiy

Kalit soʻz: Alisher Navoiy

Alisher Navoiy (1441-1501)

XV asr jahon maʼnaviyatining buyuk siymosi Nizomiddin Mir Alisher Navoiy hijriy 844 yil ramazon oyining 17-kuni (1441 yil 9 fevral) da Hirotda tugʻilgan. Hirot...

“Xamsa”ning yangi talqini

Mumtoz badiiy asarlar barcha zamonlarda koʻpchilikning diqqat-eʼtiborini oʻziga jalb etib kelgan. Ularga munosabat ham turlicha boʻlgan. Har bir davr muayyan mumtoz asarni oʻz zamonining...

Buyuk ummondan bahralar

Turli janrlardagi asarlarda hazrat Alisher Navoiy siymosi oʻzga xos badiiy talqin etib kelinadi. Albatta, oʻz asarlarida Alisher Navoiy siymosini yaratishga urinish ijod ahlining deyarli...

Navoiyning musammani oʻz gʻazaliga bogʻlanganmi?

Alisher Navoiy sheʼriyati janrlarga boyligi bilan ham alohida ahamiyat kasb etadi. Uning turkiy tilda yaratgan sheʼrlari 16 janrda boʻlib, ushbu ijod namunalari tom maʼnoda...

Ikki daho va toʻrt ruboiy

Zahiriddin Muhammad Bobur hazratlarining Mir Alisher Navoiy bobomizga doimo havas bilan qaragani va bu “koʻb va xoʻb” ijod qilgan daho shoirni oʻziga ustoz deb...

Alisher Navoiy Shahrisabzga nega oʻzgacha mehr bilan qaragan?

Mumtoz sheʼriyatimiz sultoni, oʻzbek adabiyotining yirik namoyandasi Nizomiddin Mir Alisher Navoiy ijodida Amudaryoning oʻng tomonida joylashgan ikki yurt alohida mehr bilan tasvirlangan. Ularning biri...

Oz gapirgan oz yanglishadi

Alisher Navoiyning soʻnggi asari – “Mahbub ul-qulub” buyuk mutafakkirning umri davomida toʻplagan tajribasi, koʻrgan-kechirganlari haqidagi xulosasidir. Undagi hikmatlar bugun ham oʻz qiymatini zarracha yoʻqotmagani...

Ikki sulton sadoqati

Tarixiy asarlarda, adabiyot darsliklarida ulugʻ mutafakkir Alisher Navoiy va Husayn Boyqaro doʻstligi haqida koʻp va xoʻb yozilgan. Navoiyning buyuk shoir boʻlishida Husayn Boyqaroning oʻrni,...

Unutilayozgan topilma yoxud “Muhokamat ul-lugʻatayn”ning Haydarobod nusxasi

Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi davlat adabiyot muzeyining asosiy vazifalaridan biri xorijiy mamlakatlar kutubxona va qoʻlyozmalar fondlaridagi mumtoz adabiyotimizga doir kitoblarni oʻrganish, ulardan...

“Har nechuk dogʻ oʻlsa oʻlsun, dogʻi hijron oʻlmasun…”

Sulton Yaʼqub saylanmasidan parchalar   *** Chun tikandin ayru ermaz doyimo gul yafrogʻi, Ne uchun olur kafi poyin koʻzum mujgonidin?   *** Kim emas oshiq senga, solsang meni koʻzdin vale, Oshiqekim sodiq...

Sulton Yaʼqub saylanmasi

Navoiyshunoslik Alisher Navoiy hayotligi davrida koʻchirilgan yana bir qoʻlyozma bilan boyidi. Shoir ixlosmandlari tomonidan 1481 yili oqqoʻyunlilar hukmdori Sulton Yaʼqub uchun koʻchirilgan sheʼrlar majmuasi...

Britaniya kutubxonasi Alisher Navoiy sheʼriyatini oʻz ichiga olgan 30 dan ziyod qoʻlyozmaga ega

Alisher Navoiy — Sharq Renessansining yirik namoyandasi sifatida jahon sivilizatsiyasi tarixida, ayniqsa, turkiyzabon xalqlar madaniy va maʼnaviy hayotining rivojida alohida oʻrin tutadigan yorqin shaxsdir....

Mumtoz adabiyotimiz Gʻarb olimlari nigohida

Xorijda oʻzbek mumtoz adabiyotini oʻrganish boshlanganiga ancha boʻldi. Xususan, Alisher Navoiy va uning ijodi Gʻarb olimlari diqqat markaziga tushganidan beri bir necha asr oʻtdi....

“Mufradot”ning fransuzcha talqini

Fransiyalik olim va noshirlar yirik qomuslarda Alisher Navoiyni targʻib qilishga keng oʻrin bermoqdalar. Lui Bazen, Jan-Pol Ru, Bakye-Grammon singari turkiy tillar boʻyicha yirik tadqiqotlar...

Kalta aql katta haqiqatlarni ilgʻamaydi

Haqiqatning tabiati achchiq, yolgʻonniki esa shirin boʻlarkan. Inson vujudida paydo boʻladigan koʻz ilgʻamas ayrim mayda zararkunandalardan badanni tozalash uchun tabiblar oʻsimlik, hayvon va boshqa...

Otsizlik maqomi

Alisher Navoiyning “Gʻaroyib us-sigʻar” devonida “Zihiy, har lahni bulbul savtining zotinggʻa isbote” deb boshlanuvchi bir gʻazal bor. U devonga 576-raqam bilan joylashtirilgan. Unda shoir...

“Navoiy – buyuk Islom shoiri”

Hazrat Navoiy oʻz ijodi uchun tanlagan til oʻzbek tili boʻlgani eʼtiboridan oʻzbek shoiri, oʻzbek sheʼriyati mulkining sultoni hisoblanadi. Ammo u kishining asarlarining asl manbalariga...

Navoiy asarlari nomi toʻgʻri oʻqilyaptimi?

Madaniy merosimizga nazar tashlasak, koʻp asarlar, qaysi tilda bitilgan boʻlmasin, asosan, arabcha nomlanganiga guvoh boʻlamiz. 1929 yilgacha xalqimiz arab yozuvidan foydalanib keldi. 1929–1940 yillar...

Navoiy va uchinchi mingyillik: milliy oʻzlikning tiniq bulogʻi

Inson deb atalmish xilqat makoni — Yer sayyorasini qamrab olgan globallashuv va axborot maydonining raqamlashuvi jarayonlari, ular ortidan “olomon madaniyat”ning yoyiluvi millatlarning xos xususiyatlarini...

“Qobilgʻa tarbiyat qilmoq zulmdir…”

Sharq maʼrifatchiligi bola tarbiyasiga hamisha katta eʼtibor bilan qaragan. Jumladan, “Faxriulbanot Sulaymoniya” asarida shunday fikrlarni oʻqiymiz: “Yaxshi tahsil koʻrgan va ilm nuri bilan huquqini...

Tarjima amaliyoti – yuksalishda

Mustaqillik ijod ahli – yozuvchi va tarjimonlarimiz uchun ham jahonga chiqish eshiklarini keng ochdi. Natijada tarjima amaliyoti ham yuksalish pallasiga kirib, oʻzbek mumtoz va...

Xato haqida xabar

Muharrirga joʻnatiladigan matn: