Bosh sahifa Kalit so‘zlar Alisher Navoiy

Kalit so‘z: Alisher Navoiy

Alisher Navoiy (1441-1501)

XV asr jahon ma’naviyatining buyuk siymosi Nizomiddin Mir Alisher Navoiy hijriy 844 yil ramazon oyining 17-kuni (1441 yil 9 fevral) da Hirotda tug‘ilgan. Hirot...

“Xamsa”ning yangi talqini

Mumtoz badiiy asarlar barcha zamonlarda ko‘pchilikning diqqat-e’tiborini o‘ziga jalb etib kelgan. Ularga munosabat ham turlicha bo‘lgan. Har bir davr muayyan mumtoz asarni o‘z zamonining...

Buyuk ummondan bahralar

Turli janrlardagi asarlarda hazrat Alisher Navoiy siymosi o‘zga xos badiiy talqin etib kelinadi. Albatta, o‘z asarlarida Alisher Navoiy siymosini yaratishga urinish ijod ahlining deyarli...

Navoiyning musammani o‘z g‘azaliga bog‘langanmi?

Alisher Navoiy she’riyati janrlarga boyligi bilan ham alohida ahamiyat kasb etadi. Uning turkiy tilda yaratgan she’rlari 16 janrda bo‘lib, ushbu ijod namunalari tom ma’noda...

Ikki daho va to‘rt ruboiy

Zahiriddin Muhammad Bobur hazratlarining Mir Alisher Navoiy bobomizga doimo havas bilan qaragani va bu “ko‘b va xo‘b” ijod qilgan daho shoirni o‘ziga ustoz deb...

Alisher Navoiy Shahrisabzga nega o‘zgacha mehr bilan qaragan?

Mumtoz she’riyatimiz sultoni, o‘zbek adabiyotining yirik namoyandasi Nizomiddin Mir Alisher Navoiy ijodida Amudaryoning o‘ng tomonida joylashgan ikki yurt alohida mehr bilan tasvirlangan. Ularning biri...

Oz gapirgan oz yanglishadi

Alisher Navoiyning so‘nggi asari – “Mahbub ul-qulub” buyuk mutafakkirning umri davomida to‘plagan tajribasi, ko‘rgan-kechirganlari haqidagi xulosasidir. Undagi hikmatlar bugun ham o‘z qiymatini zarracha yo‘qotmagani...

Ikki sulton sadoqati

Tarixiy asarlarda, adabiyot darsliklarida ulug‘ mutafakkir Alisher Navoiy va Husayn Boyqaro do‘stligi haqida ko‘p va xo‘b yozilgan. Navoiyning buyuk shoir bo‘lishida Husayn Boyqaroning o‘rni,...

Unutilayozgan topilma yoxud “Muhokamat ul-lug‘atayn”ning Haydarobod nusxasi

O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi davlat adabiyot muzeyining asosiy vazifalaridan biri xorijiy mamlakatlar kutubxona va qo‘lyozmalar fondlaridagi mumtoz adabiyotimizga doir kitoblarni o‘rganish, ulardan...

“Har nechuk dog‘ o‘lsa o‘lsun, dog‘i hijron o‘lmasun…”

Sulton Ya’qub saylanmasidan parchalar   *** Chun tikandin ayru ermaz doyimo gul yafrog‘i, Ne uchun olur kafi poyin ko‘zum mujgonidin?   *** Kim emas oshiq senga, solsang meni ko‘zdin vale, Oshiqekim sodiq...

Sulton Ya’qub saylanmasi

Navoiyshunoslik Alisher Navoiy hayotligi davrida ko‘chirilgan yana bir qo‘lyozma bilan boyidi. Shoir ixlosmandlari tomonidan 1481 yili oqqo‘yunlilar hukmdori Sulton Ya’qub uchun ko‘chirilgan she’rlar majmuasi...

Britaniya kutubxonasi Alisher Navoiy she’riyatini o‘z ichiga olgan 30 dan ziyod qo‘lyozmaga ega

Alisher Navoiy — Sharq Renessansining yirik namoyandasi sifatida jahon sivilizatsiyasi tarixida, ayniqsa, turkiyzabon xalqlar madaniy va ma’naviy hayotining rivojida alohida o‘rin tutadigan yorqin shaxsdir....

Mumtoz adabiyotimiz G‘arb olimlari nigohida

Xorijda o‘zbek mumtoz adabiyotini o‘rganish boshlanganiga ancha bo‘ldi. Xususan, Alisher Navoiy va uning ijodi G‘arb olimlari diqqat markaziga tushganidan beri bir necha asr o‘tdi....

“Mufradot”ning fransuzcha talqini

Fransiyalik olim va noshirlar yirik qomuslarda Alisher Navoiyni targ‘ib qilishga keng o‘rin bermoqdalar. Lui Bazen, Jan-Pol Ru, Bakye-Grammon singari turkiy tillar bo‘yicha yirik tadqiqotlar...

Kalta aql katta haqiqatlarni ilg‘amaydi

Haqiqatning tabiati achchiq, yolg‘onniki esa shirin bo‘larkan. Inson vujudida paydo bo‘ladigan ko‘z ilg‘amas ayrim mayda zararkunandalardan badanni tozalash uchun tabiblar o‘simlik, hayvon va boshqa...

Otsizlik maqomi

Alisher Navoiyning “G‘aroyib us-sig‘ar” devonida “Zihiy, har lahni bulbul savtining zotingg‘a isbote” deb boshlanuvchi bir g‘azal bor. U devonga 576-raqam bilan joylashtirilgan. Unda shoir...

“Navoiy – buyuk Islom shoiri”

Hazrat Navoiy o‘z ijodi uchun tanlagan til o‘zbek tili bo‘lgani e’tiboridan o‘zbek shoiri, o‘zbek she’riyati mulkining sultoni hisoblanadi. Ammo u kishining asarlarining asl manbalariga...

Navoiy asarlari nomi to‘g‘ri o‘qilyaptimi?

Madaniy merosimizga nazar tashlasak, ko‘p asarlar, qaysi tilda bitilgan bo‘lmasin, asosan, arabcha nomlanganiga guvoh bo‘lamiz. 1929 yilgacha xalqimiz arab yozuvidan foydalanib keldi. 1929–1940 yillar...

Navoiy va uchinchi mingyillik: milliy o‘zlikning tiniq bulog‘i

Inson deb atalmish xilqat makoni — Yer sayyorasini qamrab olgan globallashuv va axborot maydonining raqamlashuvi jarayonlari, ular ortidan “olomon madaniyat”ning yoyiluvi millatlarning xos xususiyatlarini...

“Qobilg‘a tarbiyat qilmoq zulmdir…”

Sharq ma’rifatchiligi bola tarbiyasiga hamisha katta e’tibor bilan qaragan. Jumladan, “Faxriulbanot Sulaymoniya” asarida shunday fikrlarni o‘qiymiz: “Yaxshi tahsil ko‘rgan va ilm nuri bilan huquqini...

Tarjima amaliyoti – yuksalishda

Mustaqillik ijod ahli – yozuvchi va tarjimonlarimiz uchun ham jahonga chiqish eshiklarini keng ochdi. Natijada tarjima amaliyoti ham yuksalish pallasiga kirib, o‘zbek mumtoz va...

Xato haqida xabar

Muharrirga jo‘natiladigan matn: