Бош саҳифа Калит сўзлар Абдулла Қодирий

Калит сўз: Абдулла Қодирий

Абдулла Қодирий (1894–1938)

ХХ аср ўзбек миллий адабиётининг йирик намояндаларидан бири, буюк романнавис Абдулла Қодирий 1894 йил 10 апрелда Тошкент шаҳридаги Эшонгузар маҳалласида туғилган. Таржимаи ҳолидаги қуйидаги сўзлар...

Сўз айтмоқ санъати

XIX асрнинг иккинчи ярми ва XX асрнинг бошларида одамлар ижтимоий-маданий ҳаётини ўзгартириш, янгича яшаш, янгича фикрлаш ғояларини тарғиб қилиш авж олган бу ғоялар тарғиботчилари...

Сопол қувур

Ўн бир-ўн икки ёшли чоқларим, боғимиз жуда обод, айниқса, шийпонимиз қаршисидаги катта гулзоримиз яшнаган вақт эди. Бир кун дадам бозордан анча юк кўтариб келдилар-да,...

Майда ҳикоялар ёзганда сўзни қандай тежаш керак?

Майда ҳикоялар устаси Чехов сўз тўғрисига келганда ҳаддан ташқари хасис, ортиқча сўзлар сарф қилиш у ёқда турсин, керакликларидан ҳам мумкин қадар юлишга ҳаракат қилади....

Қоғоздан ясалган гул

1930 йил бўлса керак, ўртанча тоғам уйланди. Тоғам саводсиз, ҳунарсиз, меҳнатнигина билувчи йигит эди. Шу боисдан монанд келин топиш хийла қийин кўчиб, Хоним бибим...

Миллатни уйғотувчи нидо

Абдулла Қодирий таваллудининг 125 йиллигига   Нима учун ҳар бир ўзбек хонадонига “Ўткан кунлар” кириб бориши ва ўқилиши шарт? Бадиий асар инсон бекорчиликда шунчаки вақт ўтказиш учун...

Ижод ва таржимаи ҳол талқини

Абдулла Қодирий таваллудининг 125 йиллиги Ҳар бир улкан ижодкор ўзича бир олам. Улар бири иккинчисини такрорламайди, бири бошқасидан фарқланади. Бундай адибларнинг таржимаи ҳолини асарларидан, асарларини...

“Ўткан кунлар”: роман ва фильм

Фикримча, бадиий асар асосида фильм яратилар экан, маълум ўзгаришлар бўлиши табиий. Асар ҳар қанча қизиқ ёки машҳур бўлмасин, яратилаётган фильмда режиссёр ўз “имзо”си бўлишини...

Абдулла Қодирий кашфиёти

Йигирманчи юз йилликдаги тарихимизда, афсуски, қонли саҳифалар ҳам озмунча эмас. Ўша таҳликали асрда оммавий қатағоннинг икки мудҳиш  тўлқини не-не тараққийпарвар зиёлиларимизни ўз домига тортмади,...

Улоқда

I Кеча дадамдан сўраб қўйганим учун бугун акам ҳам “керак эмас, борма” деган жекиришини қилмади. Чойни наридан-бери ичиб, отхонага югурдим. Дадам билан ойим:  – Оёғинг олти, қўлинг...

“Ўтган кунлар” қўлёзмаси нима учун ёқиб юборилган?

Абдулла Қодирий – ўзбек мумтоз романчилигига асос солган атоқли ёзувчи. Унинг айниқса, “Ўткан кунлар”, “Меҳробдан чаён” асарлари бир қанча тилларга таржима қилинган. Хусусан, ўтган асрнинг...

Мен билан улғайган асар

Китоб инсонни улғайтиради деганлари рост экан. Қанча кўп китоб ўқисанг, ҳаётга бўлган қизиқишинг, дунёқарашинг, ўзингга бўлган ишончинг ортавераркан. Абдулла Қодирийнинг «Ўткан кунлар» романини ўқиб, назорат...

“Оқчаси йўқни этди ҳайрон тўй…”

Ёхуд жадидларни жиддий ташвишлантирган масала   “Қирқ кечаю қирқ кундуз тўй-томоша қилиб, мурод-мақсадига етибди...” Ўзбек халқ эртаклари, достонларидаги бахтли якун шундай гап билан ниҳоясига етади. Бундай...

Романда сўзбоши ва сўнгсўз

Ўзбек адабиётшунослигида Абдулла Қодирий ижоди билан боғлиқ жуда кўп илмий тадқиқотлар олиб борилган. Ёзувчи романларининг ўзига хос ички қурилиши, мураккаб тизимга асосланган яхлитлиги туганмас...

Қодирийшунослик қирралари

Адабиёт деб аталмиш буюк тафаккур уммонига қўшилган ҳар томчининг қадри ўз вақтида англанмаслиги табиий. Фақат унинг нечоғлиқ қимматга эга эканлигини кузатиб турганлар ёки ҳис...

Замон ва макон мусаввири

Абдулла Қодирий ижоди ўзбек адабиёти тарихида алоҳида ўрин тутади. Бу улуғ адиб асарларисиз ўзбек адабиётини тасаввур қилиб бўлмайди. Абдулла Қодирий “Ўткан кунлар” асари билан...

Абдулла Қодирий қомуси: муаммо ва ечимлар

Абдулла Қодирийнинг адабий-танқидий ва эстетик қарашлари акс этган мақолалари адиб ижодий меросининг талайгина қисмини ташкил этади. Ёзувчи ўзбек адабиётига янги роман жанрини олиб кириши...

Холид Саид ҳаёти ва фаолияти: “Ўтган кунлар” озар тилида

Ўзбек адабиётшунослигида Холид Саид Хўжаев ҳақида устоз Н. Каримовнинг “Абдулла Қодирий ва Холид Саид” мақоласи бу соҳадаги илк мақолалардан бўлди. Мақолада олим Абдулла Қодирийнинг...

Абдулла Қодирийнинг Қозон сафари

Халқлар ва адабиётлар ўртасида дўстлик алоқаларининг ўрнатилиши ва камол топишида ёзув маданияти, хусусан араб ёзуви яқин-яқингача ғоят катта роль ўйнаб келган. Бу ёзувнинг асосан...

Шеъриятимизда Қодирий анъаналари

Абдулла Қодирий ва Эркин Воҳидов   Э. Воҳидов ижодининг А. Қодирий меросига алоқадорлиги бир қарашда кўзга яққол ташланмаслиги мумкин, лекин синчиклаб кўздан кечирилганда устоз-шогирд маъносидаги ижодий...

Абдулла Қодирий ҳақида

Улкан истеъдод эгаси Абдулла Қодирий 1894 йили 10 апрелда Тошкентда боғбон оиласида туғилади. У дастлаб мусулмон мактабида, кейин рус-тузем мактаби ҳамда Абулқосим шайх мадрасасида...

Хато ҳақида хабар

Муҳаррирга жўнатиладиган матн: