Bosh sahifa Kalit soʻzlar Abdulla Avloniy

Kalit soʻz: Abdulla Avloniy

Saʼy va gʻayrat

Saʼy va gʻayrat deb ustiga yuklangan ibodat va xizmatlarni harakat birla ado qilmakni aytilur. Shariat ham aql yuzasidan yalqovlik qilub, ishsiz, bekor yurmak durust...

Nazofat

Nazofat deb aʼzolarimizni, kiyimlarimizni, asboblarimizni pok va toza tutmoqni aytilur. Poklik zehn va idrokingni keng va oʻtkur qilur. Xalq orasida eʼtibor va shuhratga sabab...

Riyozat

Riyozat deb savob ishlarni qilub, gunoh ishlardan saqlanmoqni aytilur. Riyozat adabning koni, ruhning darmonidur. Insonlarni toʻgʻri yoʻlga solub, egri yoʻldan qaytarguvchi riyozatdur. Shul sababli...

Islomiyat

Islomiyat butun insoniyatdur. Insoniyat esa yaxshi xulqdan iboratdur. Islomiyatni rasuli akram sallollohu alayhi vasallam afandimizning yolgʻuz oʻzlari butun dunyo yuziga yaxshi xulqlari soyasida tarqatdilar....

Diyonat

Diyonat alloh huzurina yaqin qiladurgan muqaddas eʼtiqoddurki, olamda mundan suyukli narsa yoʻqdur Din va eʼtiqodi salomat boʻlmagan kishilar haqni botildan, foydani zarardan, oqni qoradan,...

Fatonat

Fatonat aql egasi boʻluv demakdir. Aql insonlarning piri komili, murshidi yagonasidur. Ruh ishlovchi, aql boshlovchidur. Inson aqli ila din va eʼtiqodini mahkam qilur, shariat...

Axloq tarbiyasi

Axloq tarbiyasi: insonlarga eng muhim, ziyoda sharaf, baland daraja berguvchi axloq tarbiyasidur. Biz avvalgi darsda tarbiya ila dars orasida farq bor, deduk, chunki dars...

Yaxshi xulqlar

Yaxshi xulq: bir qismi oʻz nafsimizga, bir qismini bir-birimizga qarshu ishlatmak uchun kerakli boʻlgan yaxshi xulqlar: fatonat, diyonat, islomiyat, nazofat, gʻayrat, riyozat, qanoat, shijoat,...

Fikr tarbiyasi

Fikr tarbiyasi eng kerakli, koʻp zamonlardan beri taqdir qilinub kelgan, muallimlarning diqqatlariga suyalgan, vijdonlariga yuklangan muqaddas bir vazifadur. Fikr insonning sharofatlik, gʻayratli boʻlishiga sabab...

Badan tarbiyasi

Badanning salomat va quvvatli boʻlmogʻi insonga eng kerakli narsadur. Chunki oʻqumoq, oʻqutmoq, oʻrganmoq va oʻrgatmoq uchun insonga kuchlik, kasalsiz jasad lozimdur. Sogʻ badanga ega...

Tarbiyaning zamoni

Emdi ochiq maʼlum boʻldiki, tarbiyani tugʻulgan kundan boshlamak, vujudimizi quvvatlandurmak, fikrimizi nurlandurmak, axloqimizi goʻzallandurmak, zehnimizi ravshanlandurmak lozim ekan. Tarbiyani kimlar qilur? Qayda qilinur? degan...

Yaxshi xulq, yomon xulq

Axloq ulamosi insonlarning xulqlarini ikkiga boʻlmishlar Agar nafs tarbiyat topib, yaxshi ishlarni qilurga odat qilsa, yaxshilikgʻa tavsif boʻlub, “yaxshi xulq” agar tarbiyatsiz oʻsub, yomon...

Tarbiya

Tarbiya – “Pedagogiya”, yaʼni bola tarbiyasining fani demakdur. Ilmi axloqning asosi tarbiya oʻldugʻindan shul xususda bir oz soʻz soʻylaymiz. Bolaning salomati va saodati uchun yaxshi...

“Turkiy Guliston yoxud axloq” asari haqida

XIX asrning ikkinchi yarmi XX asrning boshlarida Turkiston (Markaziy Osiyo) oʻlkasida pedagogik fikrlarning rivojlanishida, xalq maorifi ishlarini yuksaltirishda ilgʻor ziyolilarning xizmatlari kattadir. Bunda jadid...

Xulq

Inson ikki narsadan murakkabdur. Biri jasad, ikkinchisi nafsdur. Jasad koʻz ila bor narsalarni koʻrur. Ammo nafs idrok ila yaxshini yomondan, oqni qoradan ayirur. Jasadning...

Axloq

Men bu asari nochizonimni birinchi maktablarimizning yuqori sinflarida taʼlim bermak ila barobar ulugʻ adabiyot muhiblari, axloq havaskorlarining anzori oliylarina taqdim qildim.   Har kun oʻluram shomgʻacha...

“Tarbiyani kimlar qilur, qayda qilinur?”

Abdulla Avloniy adabiy merosining gultoji sanalgan “Turkiy Guliston yoxud axloq” asarida inson uchun muhim boʻlgan jamiki axloq-odob meʼyorlari, taʼlim – tarbiya masalalari chuqur mushohada...

“Oqchasi yoʻqni etdi hayron toʻy…”

Yoxud jadidlarni jiddiy tashvishlantirgan masala   “Qirq kechayu qirq kunduz toʻy-tomosha qilib, murod-maqsadiga yetibdi...” Oʻzbek xalq ertaklari, dostonlaridagi baxtli yakun shunday gap bilan nihoyasiga yetadi. Bunday...

Yangi davr tarjimachiligimiz kashshofi

 (Abdulla Avloniy tavalludining 135 yilligiga)   XX asr tongi yangi oʻzbek adabiyotining tugʻilishida bayroqdor boʻlgan bir qator maʼrifatparvar, jadid bobokalonlarimiz qatorida Abdulla Avloniyning ham tabarruk nomi...

Milliy tilni yoʻqotmak millatning ruhini yoʻqotmakdur

XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Turkistonda vujudga kelgan jadidchilik harakati oʻsha davr hayotiga oʻziga xos bir toʻlqin kabi taʼsir koʻrsatdi. Har bir...

Xato haqida xabar

Muharrirga joʻnatiladigan matn: