Bosh sahifa Kalit soʻzlar Abdulla Avloniy

Kalit soʻz: Abdulla Avloniy

Abdulla Avloniy (1878-1934)

XIX asr oxiri XX asr boshidagi oʻzbek milliy madaniyatining mashhur vakillaridan biri maʼrifatparvar shoir, dramaturg, jurnalist, olim, davlat va jamoat arbobi Abdulla Avloniydir. U...

Viqor

Viqor deb kibr va gʻururdan, manmanlikdan oʻz nafsini saqlamakni aytilur. Viqor sharʼ va hikmat yuzasidan inson uchun eng kerakli yaxshi xulqlarning biridur. Viqorsiz odam...

Xavf va rajo

Xavf va rajo deb qoʻrqmoq va umidvor boʻlmoqni aytilur. Banda har ishda janobi Haqdan qoʻrqmoq ila barobar umidini ham uzmaslik lozimdur. Chunki janobi Haqdan...

Iqtisod

Iqtisod deb pul va mol kabi neʼmatlarning qadrini bilmakni aytilur. Mol qadrini biluvchi kishilar oʻrinsiz yerga bir tiyin sarf qilmas, oʻrni kelganda soʻmni ayamas. Saxovatning...

Hifzi lison

Hifzi lison deb har bir millat oʻz ona til va adabiyotini saqlamagini aytilur. Har bir millatning dunyoda borligʻin koʻrsatadurgan oyinai hayoti til va adbiyotidur....

Hayo

Iffat deb nafsimizni gunoh va buzuq ishlardan saqlamoqni aytilur. Bizlarni gunoh va maʼsiyatdan saqlaguvchi, harom-harishdan nafsimizni asraguvchi faqat iffatimizdur. Axloq sohibi, iffat egasi qalbini, vijdonini...

Idrok va zako

Idrok va zako deb ochuq fikrli, xushtabiat, ziyrak boʻlmakni aytilur. Idrok va zako yaxshi xulqlarning ravzayi rizvoni, ibrat koʻzlarining nuri rahmoniysidur. Chunki idrokli kishilarning...

Nazari ibrat

Nazari ibrat deb har bir narsaga sinchiklab boqub, shundan oʻziga bir hissa ibrat olmoqni aytilur. Xulqlarning eng afzali, insonlar uchun eng keraklisi nazari ibratdur. Inson...

Iffat

Iffat deb nafsimizni gunoh va buzuq ishlardan saqlamoqni aytilur. Bizlarni gunoh va maʼsiyatdan saqlaguvchi, harom-harishdan nafsimizni asraguvchi faqat iffatimizdur. Axloq sohibi, iffat egasi qalbini, vijdonini...

Vatanni suymak

Vatan. Har bir kishining tugʻulub oʻskan shahar va mamlakatini shul kishining vatani deyilur. Har kim tugʻulgan, oʻsgan yerini jonidan ortiq suyar. Hatto bu vatan...

Haqqoniyat

Haqqoniyat deb ishda toʻgʻrilik, soʻzda rostlikni aytilur. Inson boʻstoni salomatga, gulzori saodatga haqqoniyat yoʻli ila chiqar. Insoniyatning ildizi oʻlan rahmdillik, haqshunoslik, odillik kabi eng...

Miqyosi nafs

Miqyosi nafs deb qiladurgan amallarimizni, ishlarimizni shariat, insoniyat qonuniga muvofiq oʻlub, oʻlmaydigʻini vijdonimiz ila oʻlchab koʻrmakni aytilur. Nafs oʻlchovi haqiqiy bir oʻlchovdurki, insonning oʻz...

Vijdon

Vijdon deb ruhimizga, fikrimizga taʼsir qiladurgan hissiyot, yaʼni sezuv – tuymaqdan iborat maʼnaviy quvvatni aytilur. Biz har vaqt afʼol va harakotimizni yaxshi va yomonligʻini,...

Intizom

Intizom deb qiladurgan ibodatlarimizni, ishlarimizni har birini oʻz vaqtida tartibi ila qilmakni aytilur. Agar yer yuzida intizom boʻlmasa edi, insonlar bir daqiqa yasholmas edilar....

Hilm

Hilm deb boʻlar-boʻlmas ishga achchigʻlanmaydurgan, arslon yurakli, yumshoq tabiatli boʻlmoqni aytilur. Hilm insonlarning tabʼidan xusumat, adovat, gʻazab, hiddat kabi yomon xulqlarni yoʻq qiladurgan har kimcha...

Aqsomi ilm

Ilm diniy va fanniy qismlar ila ikkiga boʻlinur. Diniy kishi boʻlmak uchun ulumi diniya oʻqumak ila barobar hisob, handasa, tarix, hikmat, kimyo, tib, ziroat ilmlari...

Sabr

Sabr deb boshimizga kelgan balo va qazolarga chidamli boʻlmakni aytilur. Har bir ishda sabr va sovuqqonlik ila harakat qilmak lozimdur. Chunki boshimizga keladurgʻon balo...

Qanoat

Qanoat deb janobi Haq tarafidan ihson boʻlgan ahvolga yetishdigʻimiz neʼmat va molga shukr, boshimizga kelgan faqr, musibat, falokatlarga chidab, sabr qilmoqni aytilur. Qanoat hasad,...

Ilm

Ilm deb oʻqimak, yozmakni yaxshi bilmak, har bir kerakli narsalarni oʻrganmakni aytilur. Ilm dunyoning izzati, oxiratning sharofatidur. Ilm inson uchun gʻoyat oliy va muqaddas...

Shijoat

Shijoat deb botir va yurakli boʻlmakni aytilur. Shajiʼ kishi hech narsadan qoʻrqmaydurgan botir va yurakli boʻlur. Saʼy va gʻayratning ziddi dangasa va yalqovlik oʻldigʻi...

Riyozat

Riyozat deb savob ishlarni qilub, gunoh ishlardan saqlanmoqni aytilur. Riyozat adabning koni, ruhning darmonidur. Insonlarni toʻgʻri yoʻlga solub, egri yoʻldan qaytarguvchi riyozatdur. Shul sababli...

Xato haqida xabar

Muharrirga joʻnatiladigan matn: