Номларнинг номуносиб таржимаси

Таржима илми ва амалиётида ўгириш қийин бўлган сўзлар бир талай. Уларнинг асосийлари миллий ўзига хос сўзлар бўлиб, халқаро терминда реалиялар дейилади. Реалиялар деганда маълум...

Тилим, онамнинг тили!..

Баъзида тил камбағаллашиб боряпти, деган гап қулоққа чалиниб қолади. Шундай пайтларда, наҳотки, бутун бир халқни халқ, миллатни миллат қилиб турган она тилимиз камбағаллашаётган бўлса,...

Ўзбекчасини унутганлар учун митти луғат

Сўзлашув тилида жуда кўп ўзбекча ёки ўзбекчалашган сўзларнинг ўрнини ёт сўзлар эгаллаб олган. Аслида, бу сўзларнинг соддароқ, қисқароқ, тушунарлироқ ўзбекча шакли бор. Лекин негадир...

Уч дарёдан сув ичган денгиз

Она тилимни муаззам ва улуғ десам, эъзозлаб бошга кўтарсам, бунинг боиси ўзимники бўлгани, жонимга яқинлиги учун эмас. Шунга ишонганим, иймон келтирганим учун, менинг ҳам...

Сўзлар билан сўзлашув

“МУЖМАЛ” АСЛИ МУЖМАЛМИ? “Мужмал” сўзини ҳозирги пайтда ланж, мавҳум, на у ёқлик, на бу ёқлик, тушунарсиз, тайинсиз деган маъноларда ишлатамиз. Ланж, кесиб гапирмайдиган, эзма кишиларга...

Кошғарийдан қўл телефонигача

Тарих саҳнасида ўзбек тили не-не машаққатлар билан омон қолди. Ахир, тил миллатнинг руҳи, тил ўлса, миллат ҳам тамом бўлади. Бунга мисоллар камми? Сибир халқларини...

Тил билан нутқни фарқлаш лозим

Тил сўзлашиш воситаси, яъни нутқ сифатида намоён бўлгандагина маълум вазифани бажаради. Нутқ тил материали, унсурларидан тузилади ва нутқий фаолият натижасида юзага чиқади. Демак, тил...

“Тезкор гол” қанақа гол?..

Ҳазрат Навоийнинг “Тилга ихтиёрсиз, элга эътиборсиз” ҳикматини ҳаммамиз биламиз. Бу ҳикмат боғчаларда, мактаб, коллеж, ҳатто идораларда ҳам катта ҳарфлар билан ёзиб қўйилган. Бироқ кундалик...

Дастурхон

Даст – қўл эканини биламиз. Лекин бу форсий сўзнинг бошқа кўп маъноларидан ҳаммамиз ҳам хабардор эмасмиз. Ўзимиз ўнг қўл, чап қўл, қўли баланд, қўлбола,...

Хотин тили

Устоз Абдулла Қаҳҳорнинг олима ва таржимон, мумтоз шеъриятнинг ҳассос билимдони Қибриё Қаҳҳорова билан бирга кечирган ҳаёти, ижодий ҳамкорлиги ўзи бир тарих. Бу меҳмондўст хонадон...

Матншунослик: тажриба, интуиция ва масъулият

Умримнинг қирқ беш йили давомида мунтазам матн тайёрлаш, матн таҳрир этиш, матн танқиди билан шуғулландим. Ҳаётим мазмунини мумтоз адабиётимиз намуналари нашрининг саҳиҳлигида билдим ва...

Нархи наво ва обу ҳаво

Биз наво сўзининг биргина маъносини биламиз. Ҳазрат Навоийга тахаллус бўлган куй, қўшиқ, оҳангни тушунамиз. Дарҳақиқат, наво аксар шу мазмунда келади. Бир вақтлар “Муштум” журналининг, нарх-навони...

Баркамол соддалик

Одатда шоирлар маҳорат пиллапояларидан юксалиб, аввал соддаликдан мураккабликка, сўнг мураккабликдан яна соддаликка қараб борадилар. Лекин бу орқага қайтиш эмас. Икки соддалик ўртасида ер билан...

Илми ғайб

Болалигимизда “мушт кетди” деган ўйинимиз бўларди. Маҳалла болалари бир қаторга тизилиб ўтирардик. Ёши каттароқ, донороғимиз бошловчилик қилар, қаторда биринчи ўтирган боланинг қулоғига шивирлаб бир...

Қойил!

Биз гапни қойил қиламиз, бошқаларга қойил бўламиз, лекин қойил ўзи нима, маъноси қандай – суриштирмаймиз. Қойил – сўзловчи дегани. Бу сўз аслида сўзамол одамга...

Қатағон

Тилимизда қаттиқ сўзига асос бўлган қат ўзаги бор. Қатқалоқ десак қат, қотган лой десак қот бўлади. Бу ўзакнинг яна бир маъноси қават. Қат-қат, қатлам,...

Сўзлар билан сўзлашув

“ЭЛ” ВА “ҚЎЛ” “Эл” сўзининг “халқ”, “одамлар”, “қабилалар иттифоқи”, “уруғ-аймоқ”, “тинчлик”, “муроса”, “дўстлик”, “давлат”, “ҳокимият” каби маънолари бор. Бу сўзнинг тарихи, туб илдизи борасида ҳам...

Ҳафтанинг машҳур саҳифалари

Хато ҳақида хабар

Муҳаррирга жўнатиладиган матн: