Dasturxon

Dast – qoʻl ekanini bilamiz. Lekin bu forsiy soʻzning boshqa koʻp maʼnolaridan hammamiz ham xabardor emasmiz. Oʻzimiz oʻng qoʻl, chap qoʻl, qoʻli baland, qoʻlbola,...

Soʻzlar bilan soʻzlashuv

SOQOL VA SAQOQ Iyakda oʻsadigan qiltuklar qoplamasi maʼnosini anglatgan “soqol” soʻzining tub ildizi qadimgi turkiy tildagi “engak” (iyak) maʼnosini anglatgan “saqoq” soʻziga borib taqalishi haqida...

Tilimiz tilsimi

Inson taqdiridan qiziq taqdir bormikan? Yoʻq, deydi shoshqaloq odam. Men ham shunday derdim qogʻoz-qalamdan yiroq paytlarim. Sal oʻtib – qogʻoz qoralab, Soʻz deb atalmish...

Soʻzlar bilan soʻzlashuv

“MUJMAL” ASLI MUJMALMI? “Mujmal” soʻzini hozirgi paytda lanj, mavhum, na u yoqlik, na bu yoqlik, tushunarsiz, tayinsiz degan maʼnolarda ishlatamiz. Lanj, kesib gapirmaydigan, ezma kishilarga...

Til qanday boyiydi?

Oʻzbek tiliga davlat tili maqomi berilganiga 28 yil toʻldi. Oʻtgan davr ichida oʻzbek adabiy tilini shakllantirish, uning maqomini yanada oshirish yoʻlida xayrli va eʼtiborga...

Xalq donishmandligining moʻjaz namunalari

Maqollar yashovchanligi, asrlar davomida shakllanib, sayqal topishi, tarbiyaviy ahamiyatga egaligi bilan ajralib turadi. Xalqning ijtimoiy-tarixiy, hayotiy tajribasidan kelib chiqqan hikmatli soʻzlar oʻzbek tilida “maqol”,...

Ilk va oʻrta asrlar turkiy tildagi rasmiy vasiqalar

Oʻzbek tili rasmiy uslubining ildizlari uzoq oʻtmishga ega. Bu teran ildizlar turkiy davlatchilik tarixi bilan uzviy bogʻliq; hujjatchilik ishi – davlatchilik tarixi bilan izma-iz...

Til – oʻzagimizning, oʻzligimizning, oʻziga bekligimizning bosh belgisi

Matbuot, madaniyat va adabiyotimizning oqsoqollari, arboblari – barcha jonkuyarlariga, xususan, Ozod Sharafiddinov, Odil Yoqubov, Ismoil Sulaymon, Maqsud Qoriyev, Azimjon Hojiyev, Shoahmad Shoabdurahmonov, Baxtiyor Nazarov,...

Soʻzlar bilan soʻzlashuv

“EL” VA “QOʻL” “El” soʻzining “xalq”, “odamlar”, “qabilalar ittifoqi”, “urugʻ-aymoq”, “tinchlik”, “murosa”, “doʻstlik”, “davlat”, “hokimiyat” kabi maʼnolari bor. Bu soʻzning tarixi, tub ildizi borasida ham...

Uch daryodan suv ichgan dengiz

Ona tilimni muazzam va ulugʻ desam, eʼzozlab boshga koʻtarsam, buning boisi oʻzimniki boʻlgani, jonimga yaqinligi uchun emas. Shunga ishonganim, iymon keltirganim uchun, mening ham...

Xotin tili

Ustoz Abdulla Qahhorning olima va tarjimon, mumtoz sheʼriyatning hassos bilimdoni Qibriyo Qahhorova bilan birga kechirgan hayoti, ijodiy hamkorligi oʻzi bir tarix. Bu mehmondoʻst xonadon...

Qatagʻon

Tilimizda qattiq soʻziga asos boʻlgan qat oʻzagi bor. Qatqaloq desak qat, qotgan loy desak qot boʻladi. Bu oʻzakning yana bir maʼnosi qavat. Qat-qat, qatlam,...

Ilmi gʻayb

Bolaligimizda “musht ketdi” degan oʻyinimiz boʻlardi. Mahalla bolalari bir qatorga tizilib oʻtirardik. Yoshi kattaroq, donorogʻimiz boshlovchilik qilar, qatorda birinchi oʻtirgan bolaning qulogʻiga shivirlab bir...

Narxi navo va obu havo

Biz navo soʻzining birgina maʼnosini bilamiz. Hazrat Navoiyga taxallus boʻlgan kuy, qoʻshiq, ohangni tushunamiz. Darhaqiqat, navo aksar shu mazmunda keladi. Bir vaqtlar “Mushtum” jurnalining, narx-navoni...

Barkamol soddalik

Odatda shoirlar mahorat pillapoyalaridan yuksalib, avval soddalikdan murakkablikka, soʻng murakkablikdan yana soddalikka qarab boradilar. Lekin bu orqaga qaytish emas. Ikki soddalik oʻrtasida yer bilan...

Ona tilimizning tiniq tiynati

Odam bolasining inson maqomida ulugʻlanib, eʼtibor-u ehtiromga musharraf boʻlishi ona Vatan, ota-ona kabi muqaddas tushunchalar qatorida eʼzozlanadigan ona tili deb atalmish muhtaram neʼmat bilan...

Qoyil!

Biz gapni qoyil qilamiz, boshqalarga qoyil boʻlamiz, lekin qoyil oʻzi nima, maʼnosi qanday – surishtirmaymiz. Qoyil – soʻzlovchi degani. Bu soʻz aslida soʻzamol odamga...

Xorazm shevasi soʻzlaridan

Bu galgi lugʻatimiz Xorazm viloyati shevasi asosida tuzildi.   Yoqtu Xorazm shevasida ushbu soʻz “yorugʻ” maʼnosini ifodalaydi. Mumtoz adabiyot namunalarida ham undan keng foydalanilgan. Masalan: Iki yoqtu guhar...

Til millatning ruhi boʻlsa…

Shu kunlarda jamoatchilik orasida, ijtimoiy tarmoqlarda davlat tili, uni amalda qoʻllashdagi nuqsonlar, rus tilining maqomi haqida turli bahs va munozaralar boʻlib turibdi. Istiholasiz aytganda,...

Qimmatli lugʻat

Sharqda qadimdan lugʻat va qomuslarga eʼtibor katta boʻlgan, deb yozgan edi taniqli olim, filologiya fanlari doktori, professor Najmiddin Komilov isteʼdodli tadqiqotchi olim Baxtiyor Omon...

Haftaning mashhur sahifalari

Xato haqida xabar

Muharrirga joʻnatiladigan matn: