Til bilan nutqni farqlash lozim

Til soʻzlashish vositasi, yaʼni nutq sifatida namoyon boʻlgandagina maʼlum vazifani bajaradi. Nutq til materiali, unsurlaridan tuziladi va nutqiy faoliyat natijasida yuzaga chiqadi. Demak, til...

Olot tumani shevasiga oid soʻzlar

Bu galgi soʻzlar Buxoroning Olot tumani shevasidan tanlandi. Olot Turkmaniston Respublikasi va Xorazm viloyati bilan chegaradosh. Shu bois aholisi asosan oʻgʻuz lahjasiga yaqin tilda...

Soʻzlar bilan soʻzlashuv

“MUJMAL” ASLI MUJMALMI? “Mujmal” soʻzini hozirgi paytda lanj, mavhum, na u yoqlik, na bu yoqlik, tushunarsiz, tayinsiz degan maʼnolarda ishlatamiz. Lanj, kesib gapirmaydigan, ezma kishilarga...

Tilimiz tilsimi

Inson taqdiridan qiziq taqdir bormikan? Yoʻq, deydi shoshqaloq odam. Men ham shunday derdim qogʻoz-qalamdan yiroq paytlarim. Sal oʻtib – qogʻoz qoralab, Soʻz deb atalmish...

Soʻzlar bilan soʻzlashuv

“EL” VA “QOʻL” “El” soʻzining “xalq”, “odamlar”, “qabilalar ittifoqi”, “urugʻ-aymoq”, “tinchlik”, “murosa”, “doʻstlik”, “davlat”, “hokimiyat” kabi maʼnolari bor. Bu soʻzning tarixi, tub ildizi borasida ham...

Til qanday boyiydi?

Oʻzbek tiliga davlat tili maqomi berilganiga 28 yil toʻldi. Oʻtgan davr ichida oʻzbek adabiy tilini shakllantirish, uning maqomini yanada oshirish yoʻlida xayrli va eʼtiborga...

Ilk va oʻrta asrlar turkiy tildagi rasmiy vasiqalar

Oʻzbek tili rasmiy uslubining ildizlari uzoq oʻtmishga ega. Bu teran ildizlar turkiy davlatchilik tarixi bilan uzviy bogʻliq; hujjatchilik ishi – davlatchilik tarixi bilan izma-iz...

Uch daryodan suv ichgan dengiz

Ona tilimni muazzam va ulugʻ desam, eʼzozlab boshga koʻtarsam, buning boisi oʻzimniki boʻlgani, jonimga yaqinligi uchun emas. Shunga ishonganim, iymon keltirganim uchun, mening ham...

Xotin tili

Ustoz Abdulla Qahhorning olima va tarjimon, mumtoz sheʼriyatning hassos bilimdoni Qibriyo Qahhorova bilan birga kechirgan hayoti, ijodiy hamkorligi oʻzi bir tarix. Bu mehmondoʻst xonadon...

Til – oʻzagimizning, oʻzligimizning, oʻziga bekligimizning bosh belgisi

Matbuot, madaniyat va adabiyotimizning oqsoqollari, arboblari – barcha jonkuyarlariga, xususan, Ozod Sharafiddinov, Odil Yoqubov, Ismoil Sulaymon, Maqsud Qoriyev, Azimjon Hojiyev, Shoahmad Shoabdurahmonov, Baxtiyor Nazarov,...

Qatagʻon

Tilimizda qattiq soʻziga asos boʻlgan qat oʻzagi bor. Qatqaloq desak qat, qotgan loy desak qot boʻladi. Bu oʻzakning yana bir maʼnosi qavat. Qat-qat, qatlam,...

Xalq donishmandligining moʻjaz namunalari

Maqollar yashovchanligi, asrlar davomida shakllanib, sayqal topishi, tarbiyaviy ahamiyatga egaligi bilan ajralib turadi. Xalqning ijtimoiy-tarixiy, hayotiy tajribasidan kelib chiqqan hikmatli soʻzlar oʻzbek tilida “maqol”,...

Ilmi gʻayb

Bolaligimizda “musht ketdi” degan oʻyinimiz boʻlardi. Mahalla bolalari bir qatorga tizilib oʻtirardik. Yoshi kattaroq, donorogʻimiz boshlovchilik qilar, qatorda birinchi oʻtirgan bolaning qulogʻiga shivirlab bir...

Narxi navo va obu havo

Biz navo soʻzining birgina maʼnosini bilamiz. Hazrat Navoiyga taxallus boʻlgan kuy, qoʻshiq, ohangni tushunamiz. Darhaqiqat, navo aksar shu mazmunda keladi. Bir vaqtlar “Mushtum” jurnalining, narx-navoni...

Barkamol soddalik

Odatda shoirlar mahorat pillapoyalaridan yuksalib, avval soddalikdan murakkablikka, soʻng murakkablikdan yana soddalikka qarab boradilar. Lekin bu orqaga qaytish emas. Ikki soddalik oʻrtasida yer bilan...

Qoyil!

Biz gapni qoyil qilamiz, boshqalarga qoyil boʻlamiz, lekin qoyil oʻzi nima, maʼnosi qanday – surishtirmaymiz. Qoyil – soʻzlovchi degani. Bu soʻz aslida soʻzamol odamga...

Xorazm shevasi soʻzlaridan

Bu galgi lugʻatimiz Xorazm viloyati shevasi asosida tuzildi.   Yoqtu Xorazm shevasida ushbu soʻz “yorugʻ” maʼnosini ifodalaydi. Mumtoz adabiyot namunalarida ham undan keng foydalanilgan. Masalan: Iki yoqtu guhar...

Matnshunoslik: tajriba, intuitsiya va masʼuliyat

Umrimning qirq besh yili davomida muntazam matn tayyorlash, matn tahrir etish, matn tanqidi bilan shugʻullandim. Hayotim mazmunini mumtoz adabiyotimiz namunalari nashrining sahihligida bildim va...

Ona tilimizning tiniq tiynati

Odam bolasining inson maqomida ulugʻlanib, eʼtibor-u ehtiromga musharraf boʻlishi ona Vatan, ota-ona kabi muqaddas tushunchalar qatorida eʼzozlanadigan ona tili deb atalmish muhtaram neʼmat bilan...

Zominning koʻrkam soʻzlari

Xaritaga qarasangiz, Samarqand va Fargʻona orasida tizma togʻlar uzalib yotibdi. Shimoli adoqsiz dasht... Xuddiki ulkan ummonda toʻlqinlar shu devor-togʻlarga kelib urilib, yana ortga qaytadigandek...

Haftaning mashhur sahifalari

Xato haqida xabar

Muharrirga joʻnatiladigan matn: