Yuragimda sukutimdan soʻzlar moʻl

0
284
marta koʻrilgan.

* * *

 

Koʻnglimning qachondir oʻtgan bogʻida

Yuzma-yuz turadi ikkita soya,

Tumanlar toʻzgʻiydi soʻlu sogʻida.

Bu ikki koʻlkaning beun “oh”ida

Shom chogʻi ayriliq topmoqda voya.

 

Yuzma-yuz turadi egib boshlarin,

Dardda ado boʻlgan bori soʻzlari,

Tumanga… Tumanga choʻkkan koʻzlari.

Koʻnglimning qachondir oʻtgan bogʻiga

Qarasam, toʻkilar koʻzim yoshlari.

 

Xotirdan ketmasmi u shom chogʻlari,

Ey sen, taqdirini olisda yoqqan,

Ey sen, yuragimda otashli oqqan?

To hanuz shovullar koʻnglim bogʻlari,

Yoshlarimni arta boqqanim-boqqan.

 

 

Yoz. Tungi dovul

 

Falakdami shovullar daryo?

Guldirakmi bong urgan? Dobil?

Bogʻ-rogʻ ila chayqaldi dunyo,

Qaydan yetdi bu telba dovul?

 

Oʻq yedimi, beli sindimi,

Qarsilladi qaydadir daraxt.

Uyasiga qazo indimi,

Bir shoʻrlik qush qichqirdi karaxt.

Ezgʻilanib qoldi yulduzlar,

Devorga bosh urdi tun vahmi.

Bogʻni mahkam tutdi ildizlar,

Yerga singdi qoʻrqinchning sharhi.

 

Voh, mevalar! Tap-tap toʻkildi.

Shoʻrlik olma. Bechora oʻrik.

Uvvos tortib shiddat oʻkindi,

Layli tollar sochlarin oʻrib.

 

Chiroq oʻchdi. Yiqildi zulmat,

Bogʻ toʻrida toʻzgʻigan uyga.

Men turibman zulmatga qarab,

Ruhim tartib bermoqda kuyga.

 

Saflamoqda soʻzlarni ohang,

Koʻnglimda kuch ortar – behadik.

Nima qoldi bu toʻpolondan,

Qogʻozdagi mutanosiblik?

 

* * *

 

1

“Bir yoqlarga ketmaymizmi?” – dedi ayol.

“Qayoqqa?”

“Bi-i-ir yoqlarga…”

“Bir yoqlar qaysi tarafda? – dedi erkak.

– Nomi bormi bir yoqlarning?

U yoqlarga qanday borsa boʻladi?”

“Bilmayman, – dedi ayol.

– Faqat bir yoqlarga ketgim kelgani-kelgan

Siz bilmaysizmi oʻsha yoqlarni?”

“Bir yoqlarni men qaydan bilay?

Sen oʻzing bilasanmi bir yoqlarni?”

 

Xoʻrsindi ayol.

Javob bermadi.

Faqat

uzoqlarga tikildi gʻamgin.

 

Soʻng ketdi.

Qaytib kelgani yoʻq.

Ehtimol,

bir yoqlarga ketib qolgandir.

 

2

Erkakning esa

endi

tunlari bedor,

“uh” tortgani-tortgan;

bogʻlarda

yolgʻizgina kezgani-kezgan;

koʻngli bilan

suhbat qurgani-qurgan;

hoʻngrab yigʻlagisi kelgani-kelgan…

 

Xullas,

bi-i-ir yoqlarga

ketgisi kelgani-kelgandir

erkakning.

 

Bir yoqlar esa

sogʻinchga aylangan:

xuddi oʻsha ayolday

sogʻinchga aylangandir.

 

 

Ballada

 

Sovuq. Oʻkirdi boʻron.

Sovuq. Uvladi boʻri.

Togʻu dashtda izgʻirin –

Jonivorlarning shoʻri.

 

Shamollar mast jar tushar

Tangimushning qirida:

Togʻu dasht ayqash-uyqash

Oʻraldi bir-biriga.

 

Vahima bosh koʻtardi,

Jonlarga kirdi toʻfon:

Qochib joʻnadi kiyik,

Qochib joʻnadi quyon.

 

Tulki izidan tushdi,

Oʻqday otildi boʻri.

Zafar kimniki boʻlar,

Quriydi kimning shoʻri?

 

Oʻtovdan esa baxshi

Kuylab qoldi nogahon:

– Qoʻshiq! Azobing yaxshi!

Tiqildi boʻgʻzimga jon!

 

Gʻaygʻayla! Koʻtar avjni!

Barcha eshitsin – koʻtar!

Qochgan oʻtar dunyodan,

Hatto quvgan ham oʻtar.

 

Zoʻravonlar oʻtadi,

Qoʻrqoq oʻtar muqarrar…

…Baxshining qoʻshigʻini

Eshitmaydi hayvonlar.

 

 

* * *

 

Meni mudom taʼqib etgani etgan

Hushimdagi roʻzgʻor, tushimdagi uy.

(Uni qulflab kimdir qaygadir ketgan.

Ichkarida senmi, eshikni chertgan?)

Yuragimda esa izillagan kuy,

Jonim esa… Jonim boʻgʻzimga yetgan!

 

Tushimga kiradi har tun shu poʻyo,

U uy tegrasida kezaman sarson.

Eshikni qulfladi qay makkor riyo?

Qulf uyda sen borsan, sen borsan, goʻyo

Eshik ochilmaydi endi hech qachon.

 

Hushimda, tegramda kezadi roʻzgʻor,

Har xil yumushlarda ezadi roʻzgʻor,

Ammo sen asirda – jonim chatnaydi.

Sinchkov nazarimdan bezadi roʻzgʻor.

Uning choʻntagida, axir, kalit bor,

Hech qachon bu sirni menga aytmaydi.

 

Aytmaydi, o, balki, esiga tushmas,

U shoʻrlik oqsochdir, tinmaydi birpas:

Qoʻllari kosovdir, sochi supurgi.

Ranglari oʻnggandir, ranglari oʻnggan,

Tushlarin yoʻlini tashvishlar koʻmgan,

Qarasam, boʻgʻzimga kelar oʻkirgi.

 

Har kecha tush sari sudrar kajraftor,

Eshikni urasan takroru takror,

Uygʻonib ketaman, beun faryoddan.

Boshimda zahmatdan koʻzi yosh roʻzgʻor

Yuzlari oqarib turadi abgor,

Yoʻqotgan! Kalitni shoʻrlik yoʻqotgan.

 

 

* * *

 

Chaqmoq qulochlab urar osmon nogʻorasini,

Oʻtloqda ming oyoqlab, yomgʻir tushadi raqsga.

Havoning ilma-teshik koʻrinmas tanasini

Dovul silkiy boshlaydi juda asabiy tarzda.

 

Qushlar gʻoyib boʻladi, sharaqlaydi darvoza,

Ajdarhoday uchadi antennalar tom osha.

Qarshingda besoʻz turgan muhabbat beovoza,

Ketmoqchi edi, axir! Bu qanaqa tomosha?

 

– Qol! – desangchi! Aytsangchi: – Yomgʻirda boʻlasan hoʻl.

Yoʻllarni sellar oldi, koʻpriklar ketdi oqib.

Aytsangchi: – Yuragimda sukutimdan soʻzlar moʻl,

Soʻzlarimning hammasin sendan olganman yoqib.

 

Gulduraklar portlaydi, chaqmoqlar yorilar mast,

Osmon qulab tushadi yuragu bogʻ ustiga.

Ustu boshi shalabbo, yepy falak aralash,

Muhabbat ketib borar, armon boʻlish qasdida.

 

Toshlarni-toshga urib, qarsillar qaydadir sel,

Havolarda taralar togʻlik giyohlar boʻyi.

Muhabbat ketib borar. Bir soʻz topolmaysan, sen,

Ammo oʻq yegan kabi nogoh oqarar roʻying.

 

Tabiat esa bu dam otar meʼyorni yechib:

Chaqmoq ustiga chaqmoq, jala ustiga jala.

Muhabbat ketib borar, yomgʻiru loyni kechib,

Ketib borar bahorsiz bir dunyoni qoralab.

 

Nogoh tinadi yomgʻir. Koʻkda qalqir kamalak.

Daraxtlardan tomchilar hali tomar tinmaydi.

Shivirlaysan: – Olisdan koʻrinib tur, muhabbat.

Oʻlganingni, azizim, hali taqdir bilmaydi.

 

 

Farrosh

 

Koʻp mehnatkash bu farrosh ayol,

Allaqanday maʼyus, gʻamboda.

Xizmatini bajarar halol,

Qoʻli tekkan narsa – ozoda.

 

“Durrasini boshiga tangʻib,

Tongda kelib, kirishsa ishga,

Ishxonada tozalik anqib,

Koʻngillarni chorlar yumushga.

Koʻzdan qochgan chet sohalarga

Uning oʻzi koʻngilli oqsoch:

Kotibalar yoʻq xonalarga

Choylar damlab ulashar quvonch.

 

Rahmatlarni tinglaydi beun,

Besoʻzligi barchaga maʼqul…

…Qoʻllarida qaysidir bir kun

Paydo boʻlar yolgʻizgina gul.

 

Antiqa gul! Goʻzal! Anvoyi!

Goʻyo Mone tanlaganday rang.

Tuman ichra gulbarglar yoyib,

Koʻk tusida shundoq ochilgan.

 

– O! Qanday gul! Chiroyli ekan! –

Odamlarning yuzi yorishar.

Farrosh ayol koʻzidagi gʻam

Nim tabassum nurga qorishar.

 

– Kimdir sizni sevadi behad! –

Hazilkashlar koʻtarar gʻavgʻo.

U uyalar, kular bejurʼat:

– Sovgʻa! Sovgʻa! Shunchaki sovgʻa!

 

Soʻng yumushlar yutadi uni,

Changlar arir stol, javondan.

Bugun uning tugʻilgan kuni

Gulni sotib olgan doʻkondan.

 

 

* * *

 

Nechun hech kim ocholmas

Dardim eshiklarini,

Koʻnglimning imorati

Qay baland bogʻda barpo?

Doʻst! Yuksalgin! Joʻr boʻlgin!

Kuzning qoʻshiqlarini –

Soʻnggi avj bahrlarda

Birga etaylik ijro!

Kuzning yuksakligida

Xazon ichra bir oʻzim,

Xat yozsam ham kelmaysan,

Eshitmaysan yigʻlasam.

Yoʻlingda ikki koʻzim,

Yoʻlingda ikki koʻzim,

Boray desam, bu kuzdan

Chiqish yoʻlin bilmasam.

 

Usmon AZIM

 

“Sharq yulduzi” jurnali, 2017–2

MULOHAZA BILDIRISH

Mulohaza kiritilmadi!
Ismi sharifingizni kiriting.