Togʻlarga qoʻshiq soʻyla

0
224
marta koʻrilgan.

Najib FOZIL QISAKURAK

 

GʻUSSA

 

Gʻoyibdan bir sado keldi: bu – odam,

Boʻshliqni gardanda tutib tursin shan.

Dafʼatan tepamdan qulab tushdi tom,

Koʻk quladi… kishan ustiga kishan.

 

Ayvon tomon qochdim – qizil qiyomat!

Bashorating toʻgʻri chiqdi, momom, dod!

Soʻngsizlik… Egnidada moviy bir xilʼat –

Falakdan boshimga oʻq uzdi sayyod.

 

Zahrini chekdim-ku bul otash-oʻqining,

Bir onda kul etdi jon-joʻyagimni.

Goʻyo burnim tegdi burniga “Yoʻq”ning,

Qusdim oʻz ogʻzimdan bosh suyagimni.

 

Bir bordoq suv kabi chayqaldi dunyo,

Soʻndi istiqomat, yiqildi boʻshliq.

Ol – senga haqiqat, ol – senga roʻyo,

Hushyorlik mana shu, shudir sarxushlik.

 

Temir choʻkich tushgan ensam – bir sandon,

Bekindim yotoqqa soʻng chora deya.

Bir qonli shafaqda chil xoʻroz bu tong

Yap-yangi bir dunyo etdi hadiya.

 

Bu dunyo goh rostu gohida yolgʻon,

Makoni – bir sathu zamoni – vahm.

Butun bir koinot – yelim dasturxon,

Butun bir insonlik riyoga taslim.

 

2

 

Nedursan, haqiqat boʻlsang-da chekil,

Koʻr boʻlay, koʻzoynak emasdir lozim.

Oʻrnin egallasin har mazmun, shakl –

Vatanim, sevgilim, doʻstim, ustozim!

 

Oylarcha kezindim yiqiq va shoshqin,

Oʻzligim – bir qozon, aqlim – bir kapkir.

Koʻngil, sen telbalik koʻyinda ol tin,

Har fikr ichimda bir juft kishandir.

 

Nechun kichrayadir ashyo uzoqda,

Koʻzsiz men koʻrurman roʻyoda qandoq?

Zamonning oʻyini – dumalamoq-da!

Koʻrganim undogʻ-u aslida bundoq.

 

Bir oʻyki – yaraga bosilgan kazzob,

Bir oʻyki – miyamga yopishgan zuluk.

Salom, salom senga, hashamat azob,

Salom, yongan sari erigan ilik.

 

Yolvordim: koʻrsatgin men soʻqirga yoʻl,

Ey sen, arshi aʼlo, asroringni och.

Onamning duosi, menga panoh boʻl,

Bir aso ber menga, nuroniy ogʻoch.

 

Uyqu – qotillarning suyangan togʻi,

Koʻrpa – xudosizga yolgʻiz boshpanoh.

Tasalli chashmasi, sabr bulogʻi,

Sizga sharbat, menga qum toʻla chanoq.

 

3

 

Shumi roʻyolarda ichganim jinnat,

Sirrin axtararkan, otilgan bir oʻq.

Yashil havozada zilzila, vahshat,

Chumoli saroyi, kalla qup-quruq…

 

Chayon qayta-qayta ruhimni chaqmish,

Mavsumdan mavsumga kirdim men shitob.

Na otash, na otashkurakda yoʻqmish

Fikrat gʻussasidan ogʻirroq azob.

 

* * *

 

Har narsa, evohki, ruhimda tugun,

Har oʻlim terlarin toʻkdim, ne ajab.

Tubi yoʻq koʻklardan qoʻrqmayman bugun,

Yetar olislardan chekkanim azob.

 

Ufq bir tulki erur – qochqin va ayyor,

Yoʻllar – koptok ipdir, uzun chuvalgan.

Har kecha roʻyomni yozgan sehrgar

Oldimga moviy bir shuʼlalar solgan.

 

Jodugar, ayt, menda bordir ne oʻching,

Ogʻuli bir tuman tushdi bu damda…

Shishadek keskirdir qilday qiliching,

Fikrimni kesgancha kezar miyamda.

 

Lugʻat, bir ism ber menga holimdan,

Har kimsa tushungan tilda bir ism.

Qadim liboslarim, tuting qoʻlimdan,

Koʻzgular, ayting-chi, kimman men oʻzim?

 

4

 

Aytingiz, menmasmi har kun, har zamon

Arzni shoxlarida koʻtargan hoʻkiz?

Baloning meʼmori tanlagan maydon,

Hayotdan quvilgan, yurtida oʻksiz?

 

Oʻzim bir kapalak kabi shomilman,

Shu mitti yelkamda ulkan Qof togʻi.

Bir zarra boʻlsam ham, Arshga homilman,

Toʻlgʻoqlar, dardlarning shudir qaynogʻi.

 

Bordir na yolgʻonda, na haqiqatda –

Koʻzimni yumganda koʻrganim yonish.

Behuda kezmishman, yoʻq tabiatda

Ichimdagi kabi yuksalish, enish.

 

* * *

Xandaq zinasidan bir kechasida

Nogoh quchogʻiga tushdim men haqning.

Goʻyo tentir edim berkkoʻchasida

Ham kechmish zamonning, ham kelajakning.

 

Sim-sim, och eshiging!.. Ochildi eshik,

Atlas toʻshaklarda yotgan ey dada,

Yondi shisha saroy, Ilohiy beshik,

Ming bir jilo bergan yumruq moddada.

 

Atomlarda jumbush, evrilish, shanlik,

Va xalqa-halqa nur, halqa-halqa nur.

Ichi – naqshin erur, ichida – menlik,

Bildim seni, yo Rab, pinhoniy mashhur.

 

5

 

Nizom koʻpirmoqda, Mis davri – dengiz,

Nizom koʻpirmoqda, boʻgʻzimgacha suv.

Suvda bir pinhon yoʻl, yaltiragan iz,

Suvda azal fikri, abad tuygʻusi.

 

Opqoch meni, ohang, ol meni, vahdat,

Ortiq turolmayman koʻlka borliqda.

Barcha mayiblarga boʻlsin sheʼriyat,

Niyatim – buyuk bir sanʼatkorlikda.

 

Qolgani, qolgani gʻoyamning mulki,

Masofa – ekinim, zamon – maʼdanim.

Koʻkda Somon yoʻli boʻlgay meniki,

Tubi yoʻq koʻllarda injular – manim.

 

Tiz choʻk, ey olgʻir nafs, qarshimda tiz choʻk,

Xumlarim hayotga toʻlugʻ bir qaymoq.

Sen, butun shajarni birlashtirgan koʻk,

Yagona maqsadim – soʻngsizga qaytmoq…

 

 

SANʼAT

Angladim shuni: sanʼat Ollohni izlash erur,

Mohiyat shu, qolgani shunchaki gʻimir-simir.

 

VASIYAT

Soʻng kun boʻlmasin doʻstim, gulchambaru zoʻr hasham,

Eltsin soʻnggi manzilga eng ishonchli toʻrt odam.

 

OʻTTIZ UCH YIL

Oʻttiz uch yil soatim yurdi, men toʻxtab turdim,

Samolardan xabarsiz qogʻoz qushlar uchirdim.

 

ShOIR

Men shoirman – gʻoyibni kavlagan usta, axir,

Tirik murdalar boshi ustinda Munkir-Nakir.

 

OLLOHNING DOʻSTI

Olloh doʻstini koʻrdim bundan olti yil avval,

Bir oqshom edi, zamon evrilajakday goʻzal…

 

PAYGʻAMBAR

Oʻylaymanki, undan ham avval zamon bormidi?

Haqiqatlar boʻshliqqa boqqan oynalarmidi?

 

NARVON

Menga derlar, yozmagil sheʼrlar koyitib jonni,

Sen izla koʻkka olib chiqadigan narvonni.

 

NAFS

 

Kechalar zaminga men bilan inmish,

Toʻfonlar men bois qoʻpmish dengizda.

Vaboli qoʻllarim goʻyo kezinmish

Chirigan ogʻochda, zaʼfaron yuzda.

 

Telba shubha, qoʻrquv bilan sobitman,

Issiq bagʻringizda quribon yurt man,

Ich-ichdan kemirib borguvchi qurtman,

Har kun kezgum sizning libosingizda.

 

OʻRGIMCHAK TOʻRI

 

Devorda bir titroq oʻrgimchak kabi

Inja dardlarimdan toʻr soldim goʻyo.

Ruhim tong otguncha soʻnajak kabi

Hozirdan aytmoqda hayotga vido.

 

Qalbim uzilmoqda har nafasinda,

Qulogʻim ruhimning qanot sasinda.

Titrayman devorning kunj goʻshasinda,

Chiqmagay koʻksimdan biron-bir sado…

 

AZOB

 

Azob sochlarimga oq,

Yuzga ajin naqsh etdi.

Uryon ruhim soʻyiboq

Tortdi, chormixga tortdi.

 

Bagʻrim laxta-laxta qon;

Menga termuldi hayron,

Bir ayol boʻlib bu on

Oʻzin menga baxsh etdi…

 

SUKUTDAGI DENGIZ

 

Yuraverdim olmay tin,

Dengiz boʻyiga bordim.

Holing menga ham oʻtsin! –

Deya unga yolvordim.

 

Bir telba talvasada

Ichim it tirnasa-da,

Shu dengizdek gʻussada

Jim tursaydim, Xudoyim…

 

OYOQ SASLARI

 

Oh, bu oyoq saslari, oh, bu oyoq saslari,

Tinmaydi tashqarida quyosh botgandan beri.

Bu saslar sanchiladi eng ogʻriqli yerimga,

Sizlogʻichday toʻqinar mening jon tomirimga.

Hozirgina shum xabar kabi men tomon shoshgan,

Soʻngra saodat boʻlib yonimdan uzoqlashgan

Saslar, oyoq saslari, ehtimol hordi ular,

Menga kelgan mujdani burib yubordi ular!

Shunday odim otarlar ayrilganlar eshidan,

Shunday yurar yurganlar bir tobutning peshidan.

Kimsasiz kechalarim shu tovush bilan toʻldi,

Duk-duk urgan yuragim oyoq saslari boʻldi.

Bir kun jonsiz koʻksimga osilib tushsa boshim,

Mendan judo boʻlgandek jon doʻstim, jon yoʻldoshim,

Uzoqlab borayotgan bu sasni tinglab tugal,

Asta-sekin tolaman men abadiy uyquga.

 

NAQORAT

 

Kichraydi dardim, kichraydi,

Koʻpi ketdi, ozi qoldi.

Ulgʻaydim, qarib-qartaydim,

Koʻpi ketdi, ozi qoldi.

 

Ur teshangni toqqa, Farhod,

Koʻpi ketdi, ozi qoldi.

Kishnayvergil, ey burul ot,

Koʻpi ketdi, ozi qoldi.

 

Tugʻar bir kun mening kunim,

Koʻpi ketdi, ozi qoldi.

Toʻyda oʻtdi qirq kun-tunim,

Koʻpi ketdi, ozi qoldi.

 

Ekdik, ekdik, unar-ketar,

Koʻpi ketdi, ozi qoldi.

Barcha yoʻllar tugar-bitar,

Koʻpi ketdi, ozi qoldi.

 

Sheʼr ham bir kun anglashinar,

Koʻpi ketdi, ozi qoldi.

Non singari aziz boʻlar,

Koʻpi ketdi, ozi qoldi…

 

OYNALAR YOʻLIMNI TOʻSDI

 

Oynalar, yuzimga boqmangiz tushdek,

Mana, qoʻlga tushdik, kishanga tushdik!

Chiqdingiz qoʻqqisdan mening qarshimga,

Boshimning choʻqmori tushdi boshimga.

Suratimda har ayb ayri bir sazo,

Men oʻzim oʻzimga eng ogʻir jazo.

Ey cheksiz shaffoflik, oliy mahkama!

Evohkim, band solding shoʻrlik koʻlkama.

Shuʼlavor kunlarni ayamay qirdim,

Qudsiy omonatni yedim, bitirdim.

Chiqmas quyoshlarga bogʻlandi vaʼda,

It nafsning ogʻzida bu kun iroda.

Gunohu hasadlar uchun shuhrat-shon,

Ishqning gunohidan omonlik, omon!

Kofiymi dunyodan yuz bursam agar,

Koʻz yoshi toʻksam Nuh toʻfoni qadar?

Chiqolmam, oynalar, oynalar zindon,

Boqolmam, oynada, oynada vijdon;

Meni kutmang endi, bir toʻsiq oʻsdi,

Borolmam, oynalar yoʻlimni toʻsdi!..

 

SADO

 

Har tomon jimir-jimir,

Toʻz yomgʻiri – osmondan.

Roʻyo ostinda qoldim,

Sado kelur oʻrmondan…

 

Ezilgandan ezilmish

Soʻnggi soʻz tegirmondan.

Oltindan bir kalitdir,

Sado kelur oʻrmondan.

 

Bitta topishmogʻim bor –

Qolgan qadim zamondan.

Sim-sim, och eshigingni!

Sado kelur oʻrmondan.

 

Orqalarda shaharlar

Uchqunlardan, tumondan.

Hasratdan ham iliqroq

Sado kelur oʻrmondan.

 

Qoching, qoching ovloqqa

Oh-nolayu figʻondan.

Qof togʻiga ketar yoʻl,

Sado kelur oʻrmondan.

 

Bir toq-tanho yulduzdan,

Bir sohilsiz ummondan

Gʻariblarga bir xabar,

Sado kelur oʻrmondan.

 

TOGʻLARGA QOʻShIQ SOʻYLA

 

Qoʻlingga ol bir tayoq,

Tirmash, togʻlarni boʻyla.

Shaharning hech farqi yoʻq

Qogʻoz uylardan oʻyla!

 

Yuksal koʻkdan olib ruh,

Yurma shaharda majruh,

Topayin desang shukuh,

Togʻlarga qoʻshiq soʻyla.

 

YULDUZLI BIR KEChADA

 

Samo bizga, qolma, der,

Gʻam degan iskanjada.

Ruhimiz abadiydir

Olam otligʻ ganjada.

 

Umrki, tap-taqir choʻl,

Manzili – besh kunlik yoʻl.

Shabnam kabi tugʻil, oʻl

Yulduzli bir kechada!..

 

NUR

 

Sen boʻl dersan va boʻlur!

Shuʼlalar toʻla billur,

Chinnilar figʻon qilur.

Moziydan kelur bir rang

Va qadimiy bir ohang:

Nur yogʻdir, Ollohim, nur!

 

Buyuk soʻroq va huzur…

Kutar qabristonni Sur.

Soʻngsizlik, jovidonlik;

Tuganmas bepoyonlik:

Nur yogʻdir, Ollohim, nur!

 

Quyosh – misoli koʻmir,

Olmos – mahjur[1], mum – magʻrur.

Yoqing qandilni, yoqing,

Bu ne evrilish, yongʻin;

Nur yogʻdir, Ollohim, nur!

 

Sen boʻl dersan va boʻlur!

 

SEN

 

Sen xayol qadar goʻzal,

Va toqsan, birdan ham toq.

Atrini sochgan Azal,

Sen – bol, chaman hamma yoq.

 

Sensan ajalga sarhad,

Qolgani yolgʻon faqat…

Bagʻringga ol, yoʻl koʻrsat,

Boshla bizni, sen – mayoq!

 

NAFSI LAVVOMA

 

Itdan qoʻrqqan kabi qoʻrqdim oʻlimdan,

Oʻlimdan oʻlimni farqlay olmadim.

Ne quyoshlar chiqib botdi ustimdan,

Bir kunni biriga bogʻlay olmadim.

 

Hirsimni qondirdi na shuhrat, na shon,

Mendagi har nuqta dunyodan nishon…

Nafsimning ortidan chopdim parishon,

Undan hatto bir tuk saqlay olmadim.

 

ChAQALOQ

Malaklar charx urar bu ovloq yerda,

Uxla, shirin bolam, qoʻygil shov-shuvni.

Bir kun hasratlardan iching titrar-da,

Eslarsan bu chuqur, shirin uyquni.

 

Uxlagin, kunduzlar suv kabi tinsin,

Binafsha koʻzingga kipriklar insin,

Erta tong mahali ruhingga singsin

Quyosh-la uygʻongan qushlar qiy-chuvi.

 

Uxla, bagʻrim, oqshom sekin kezmoqda,

Mana, koʻzlaringga uyqu suzmoqda,

Uyquning qoʻlida boshing yuzmoqda

Dolgʻalantirmayin bu turgʻun suvni…

 

Turk tilidan Usmon QOʻChQOR tarjimalari

 

“Jahon adabiyoti” jurnali, 2013–1


 

[1] Mahjur – ayrilgan, hijronda qolgan.

MULOHAZA BILDIRISH

Mulohaza kiritilmadi!
Ismi sharifingizni kiriting.