“Eng avval onangga yaxshilik qilgil…”

0
2347
marta koʻrilgan.

OʻZBEK ONASI

 

Mushtipar ham oʻzing, buyuk ham oʻzing,

Kuyinchak ham oʻzing, kuyuk ham oʻzing.

Olamga tatirlik suyuk ham oʻzing,

Payt keldi aytmoqqa, gapning xonasi,

Ey, Oʻzbek onasi, Oʻzbek onasi.

 

Seni Toʻmaris deb, maqtaganim bor,

Sen Temur beshigin tebratgan bedor,

Sensan Bibixonim, Nodirai zor,

Payti keldi aytmoqqa, gapning xonasi,

Ey, Oʻzbek onasi, Oʻzbek onasi.

 

Vatanni Ona deb bekor aytilmas,

Ona buyurganda yoʻldan qaytilmas,

Sen oʻzing Kaʼbamsan, Baytul muqaddas,

Payt keldi aytmoqqa, gapning xonasi,

Ey, Oʻzbek onasi, Oʻzbek onasi.

 

Boshingdan nimalar oʻtmadi axir,

Vatandek taqdiring boʻldi goh taxir,

Bobur shoh boʻlsada, qoshingda faqir,

Payt keldi aytmoqqa, gapning xonasi,

Ey, Oʻzbek onasi, Oʻzbek onasi.

 

Gohida balqiding Barchindek toʻlib,

Koʻzadek quriding Tursunoy boʻlib,

Timsoling yalovda yulduzdek kulib,

Payt keldi aytmoqqa, gapning xonasi,

Ey, Oʻzbek onasi, Oʻzbek onasi.

 

Farzanding quvonsa – sen ham quvonding,

Faqat bolam deding, yashading, yonding,

Nokasi uchrasa, oʻrtanding, tonding,

Payt kedi aytmoqqa, gapning xonasi,

Ey, Oʻzbek onasi, Oʻzbek onasi.

 

Kelajak toychogʻu toyingizdadir,

Jannat ham, albatta, poyingizdadir,

Vatan-ku Siz turgan joyingizdadir,

Payt keldi, aytmoqqa, gapning xonasi,

Ey, Oʻzbek onasi, Oʻzbek onasi.

 

Sizga taʼzim qilib turibman bu payt,

Sizga baxshidadir eng shohona bayt,

Aziz Yurtboshimga duolaring ayt,

Payt keldi aytmoqqa, gapning xonasi,

Ey, Oʻzbek onasi, Oʻzbek onasi.

 

 

ONAJON

Onam Turdi Karvon qizi xotirasiga

 

I

Necha kunki yoʻq oromim,

Kelolmayman hushimga.

Onajonim kechalari

Kirib chiqar tushimga.

Qoʻllarida oq yelpugʻich

Oy nurida yaltirar.

Onajonim imlab meni

Qoshlariga chaqirar.

Keltirarlar goho beshik

Koʻzlarida hayajon.

Yotar payting boʻldi-ku der,

Kela qol, der bolajon.

Qaylargadir yuguraman,

Figʻonimdan chiqar dud,

Yigʻlama deb qoʻllarimga,

Tutqazarlar soʻng tobut,

Tongda ruhsiz koʻz ochaman,

Qovurilar tanda jon.

Onajonim, bunday qilma,

Bunday qilma, onajon.

Axir oʻzing der eding-ku,

Silab oʻksuk boshimni:

– Endi senga bersin umr,

Senga bersin yoshimni.

Afsus, oʻzing erta ketding,

Erta ketding olamdan.

Ukalarim bagʻrim ezar,

Ajraldik, deb, onamdan.

Bevaqt hazon boʻlmay har kim

Yashab oʻtsin dunyoda.

Onajonim, har kim oshin

Oshab oʻtsin dunyoda.

Garchi fano har kimsaga

Azaliy bir qismatdir.

Lekin, ona, tiriklik ham

Bilsang, yarim hikmatdir.

Tushlarimda, mayli, boshim

Silab turgin, onajon

Qolganlarga endi umr,

Tilab turgin, onajon.

 

II

U kun chetda oh chekardim

gʻussalarning dastidan.

Sen otamga pul beribsan

Yostigʻingning ostidan.

Aytibsanki, onasizlik

Kelmasin hech oʻyiga.

Sarf qilingiz, menga emas,

Abdullaning toʻyiga.

O, oʻgʻlingga sen shafqatni

Bilarding-ku, onajon.

Bundan koʻra bagʻrim oʻysang,

Boʻlardi-ku, onajon.

Zarragina rahm etgali

Sabring menga yoʻqmidi?

Onajonim, bundan oʻzga

Jabring menga yoʻqmidi?

Yoʻqmidi hech oʻzga gaping, –

Nola qilib soʻylasang.

Nahot, axir soʻnggi dam ham

Farzandingni oʻylasang.

Axir orzu qochib ketmas,

Bitkazar-ku tiriklar.

Onajonim, bir kunini

Oʻtkazar-ku tiriklar.

Unutilar gʻussalar ham,

Orzular ham choʻzar boʻy.

Onajonim, balki bir kun

Aytganingday boʻlar toʻy.

Balki sening qabring uzra

Koʻkarganda gul chechak,

Ostonamga qadam qoʻyar,

Sen istagan kelinchak.

Kimdir uning yoʻllariga

Balki gul ham sochadi.

Balki munis opajonim

Kel, deb quchoq ochadi.

Balki doʻstlar davrasida

Kamim boʻlmas hech qachon.

Lekin seni oʻsha damda

Qaydan topay, onajon.

 

III

Esimdadir, titrar edim –

gʻamgin, bolish pastida.

Kitobimni koʻrdim nogoh

Boshginangning ostida.

Toshday qotdim oʻshal oni

Bor toqatdan ayrilib.

– Shoir oʻgʻlim, – deding menga

Sekingina qayrilib.

Onajonim, soʻng bor menga

Nafas qilding u zamon.

Shoir boʻlgin, deya balki

Havas qilding u zamon.

Onajonim, balki men ham

Bu kun shavqqa toʻlarman.

Balki men ham aytganingday

Bir kun shoir boʻlarman.

Kuylay desam hurmatingni

Ushbu kunda tilim lol.

Balki faqat shu sababli

Shoir boʻlsam ehtimol.

Balki sarson – arosatda

Qolib ketmas bu tanim,

Kamolimni koʻrar balkim,

Yurtim, ona Vatanim.

Payti kelib toʻlar bir kun

Paymona ham beomon.

Kuzatarlar meni ham soʻng

Senga tomon, sen tomon.

Balki u kun boshim uzra

Doʻstlar bosh ham egadir,

Oʻsha damgi iqbolim ham,

Onajonim, sengadir.

Dilda neki jurʼatim bor,

Dilda neki hayajon –

Bari, bari senga boʻlsin,

Senga boʻlsin, onajon.

Senga boʻlsin bor hayotim,

Nomim, shonim bir yoʻla,

Xotirangga ushbu sheʼrni

Yozdi oʻgʻling Abdulla.

 

 

ONAMGA XAT

 

Qaytgim keldi, onam, yoninga,

Yuragimda ismsiz dardlar.

Sovuq xonam, soat chiq-chiqi,

Tashqarida xazonrez bogʻlar.

Yomgʻirning jim xonish qilishi…

Barisi ham nechundir bu dam

Tushirmoqda seni yodimga…

Qaytgim keldi, onam, yoningga.

Yuragimni ochib gapirsam,

Kam-kam boʻlar menda bunday hol.

Shodmon yursam, mening yodimga

Sen tushmaysan rostdan, onajon.

Nogahoniy bunday holda-chi,

Shunday koʻrgim keladi seni.

Aytsam senga bor gaplarimni

Orzularim, hasratlarimni

Yigʻlab, kulib aytgim kelar, ha,

Odamlarning qadru qimmatin,

Anglamaymiz birga boʻlganda,

Ammo nogoh uzoqqa tushsak,

Yo tanholik hasratin cheksak,

Baʼzan shundogʻ,

Odam zotining

Tirnogʻiga zor boʻlamiz, ha!

Tushunmayman bul haqiqatni,

Sen-ku axir onasan, ona…

Ona, ranjimagil xatimdan,

Men rostini yozdim, shod damim

Sen tushmaysan aslo esimga.

Ammo umr oʻzi, bilaman,

Solar seni yodimga bot-bot,

Yaʼni, boshimizni doim ham

Ona boʻlib silamas hayot.

 

 

ONA DEGAN NOM…

 

Deydilar, qahrli bahodirlar ham

Janglarda jon berar chogʻi mardona,

Behad azoblarga chidab soʻnggi dam,

Bitta soʻz dermishlar shivirlab: Ona.

Ulugʻ bir donishmand olamni sharhlab,

Axiyri tanibdi tuqqan elini.

Zabon baxsh etganga ehtirom saqlab,

Ona, deb atabdi ilk bor tilini.

Dunyo shoirlari Vatan shaʼniga

Sifat axtarmishlar qator va qator.

Nihoyat, kelmishlar bitta maʼniga:

Ona Vatan deya bitmishlar ashʼor.

Bisyor boʻlsa agar bol ham beqadr,

Takror aytilganda rangsizdir kalom.

Bu yorugʻ olamda Vatan bittadir,

Bittadir dunyoda Ona degan nom!

 

 

ONA

 

Kimdir savol berdi: – Aytgil, Muhammad,

Yolgʻiz sen Rasulsan butkul olamga.

Kimga koʻp yaxshilik aylay, oʻzing ayt,

Ota onamgami yoxud bolamga?

 

Rasul javob qildi: – Tingla birodar,

Gapimni uch bora quloqqa ilgʻil.

Imkon topa olsang dunyoda agar,

Eng avval onangga yaxshilik qilgil.

 

Bu hikmat sharhini oʻyladim uzoq –

Rostdan ona erur qiblai olam.

Garchi barchamiz ham padarmiz, biroq

Onadan tugʻilgan paygʻambarlar ham.

 

 

ONA

 

Kaʼba qopqasida turgan ey, posbon,

Avval onalarning ochgin yoʻllarin.

Onalar poyiga tiz choʻk oʻshal on,

Tavof qil, koʻzga surt, oʻpgin qoʻllarin.

Hojar onamizning nidosi sabab

Kaʼbada koʻz ochgan obi zam-zam ham.

Bir umr talpinmish onaga qarab

Ne-ne paygʻambarlar, koʻzlarida nam.

Qavmimni ranjitib qoʻymayin, ammo

Tobut yasab kelgan er zoti doim.

Onalar bagʻriga faqat beshik jo,

Hayotbaxsh allalar aytgan, muloyim.

Shoʻrlik odamzodning tolei uchun

Eng avval onalar qilsin ibodat.

Zora, gunohlardan pok boʻlgay ochun,

Onalar oʻtinchi topib ijobat.

Kaʼba qopqasida turgan ey, posbon,

Avval onalarning ochgin yoʻllarin.

Onalar poyiga tiz choʻk oʻshal on

Tavof qil, koʻzga surt, oʻpgin qoʻllarin.

 

 

ONAMNI ESLAB…

 

Shamol uvillaydi,

Qor, boʻron toshib,

Tepalik toʻshiga oʻzni uradi.

U yerda tuproqqa bagʻrini bosib

Tanho bir sagʻana maʼyus turadi.

Qoshiga chiqay deb boʻzlab yoʻl yurdim,

Koʻkragimni tildi izgʻirin, tikan.

…Netay, onajonim, qancha odam koʻrdim,

Sendan yaqin kishim yoʻq ekan…

 

 

ONA

 

Koʻkda yulduz uchsa nogahon,

Bitdi, derlar qaysi bir taqdir.

Bunday gʻamni koʻtarmak oson,

Bu ehtimol, bizlar haqdadir.

 

Baʼzi tunlar koʻkka tikib koʻz,

Eslab deyman onamni shu on:

Ona ketsa, yulduz-ku yulduz

Qulab tushsa arziydi osmon.

 

 

 

ONAM VAFOTIGA

 

Makonda nomakonsan, endi qaydan izlagaydurman,

Figʻonim kimga aytib, kimga sendan soʻzlagaydurman.

Birovlar motamida ohu faryod aylagan erdim,

Sening-chun, ey gʻaribim, ich-ichimdan boʻzlagaydurman.

 

Abdulla ORIPOV

MULOHAZA BILDIRISH

Mulohaza kiritilmadi!
Ismi sharifingizni kiriting.