Iqtisod

0
10
marta ko‘rilgan.

Iqtisod deb pul va mol kabi ne’matlarning qadrini bilmakni aytilur.

Mol qadrini biluvchi kishilar o‘rinsiz yerga bir tiyin sarf qilmas, o‘rni kelganda so‘mni ayamas. Saxovatning ziddi baxillik o‘ldig‘I kabi iqtisodning ziddi isrofdur. Alloh taolo isrof qilguvchilarni suymas. Iqtisodni rioya qilgan kishilar hamma vaqt tinch va rohatda yasharlar.

Arilar qish kunida yemak uchun bol yig‘ganidek, boshlariga keladurgan qora kunlarni o‘ylab, oq pul yig‘urlar. “Toma-toma ko‘l bo‘lur”, – demishlar. Har narsa ozdan ko‘payur.

 

Ko‘pni ozaytirg‘uvchi xotun kishi,

Ozni ko‘payturmak erur er ishi.

 

Hozirgi zamonda maqsudga yetmak, o‘z millatiga xizmat qilmak, xalqg‘a maqbul bo‘lmak uchun ilm va mol lozimdur. Olamdagi hamma millatlarning hol va qudratlari mol va boyliqlari ila o‘lchanur. Har yerda boy millatlar og‘ir kelub, pallani bosub xo‘ja o‘lganidek, faqirlari yengil kelub, qul va asir bo‘lub, osilib qoladur. Mol topmakning eng barakatli yo‘llari: hunarchilik, ekinchilik, chorvachilik, savdogarlikdur. Bularning har biriga ham bu zamonimizda bilim lozimdur. Bobolarimizning “bo‘lsa bo‘lar, bo‘lmasa g‘ovlab ketar” zamonlari o‘tub, o‘rniga “bilgan bitar, bilmagan yitar” zamoni keldi. Amerikalilar bir dona bug‘doy ekib, yigirma qadoq bug‘doy olurlar, yovrupolilar o‘zimizdan olgan besh tiyinlik paxtamizni keturub, o‘zimizga yigirma besh tiyinga soturlar. Ammo biz osiyoliklar, xususan, turkistonliklar, dumba sotub, chandir chaynaymiz: qaymoq berub, sut oshiymiz, non o‘rniga kesak tishlaymiz. So‘zning qisqasi, hozirgi zamonga muvofiq kishi bo‘lmak uchun ilm va ma’rifat ila barobar iqtisod, insof, tuganmas sa’y, bitmas g‘ayrat lozimdur.

Rasuli akram nabiyyi muhtaram sallollohu alayhi vasallam afandimiz: “So‘ng zamonlarda dinni saqlamak mol ila bo‘lur. Iqtisod uzra harakatli kishilar faqir bo‘lmas”, – demishlar. Yana, “Har narsada o‘rta iqtisod yo‘lini tutmak lozimdur. Ifrot va tafritdan ihtiroz qilmak kerak, hatto din amrinda ham bir odam ortuq sufiylik sotsa, oxirinda o‘zi mag‘lub bo‘lur”, – demishlar.

 

Xalq ichinda mo‘tabar bir narsa yo‘q davlat kabi,

Bo‘lmag‘ay davlat jahonda quvvat-u sihhat kabi.

Iqtisod, insof ziynatdur vujudi odama,

Yaxshi ne’mat yo‘q kishiga sa’y ila g‘ayrat kabi.

 

Abdulla AVLONIY

 

“Turkiy Guliston yoxud axloq” kitobidan

MULOHAZA BILDIRISH

Mulohaza kiritilmadi!
Ismi sharifingizni kiriting.