Tazod

0
1209
marta koʻrilgan.

Tazod sanʼati narsa-hodisalarni zidlash orqali hosil qilinadi.

Atoyi sheʼrida yorning qop-qora sochini laylat ul-qadrga, oppoq yuzini esa subhi sodiqqa oʻxshatadi. Bir-birini inkor etuvchi ikki tushuncha ustalik bilan qoʻllangani uchun ham sanamning tengsiz chiroyini kitobxon koʻz oldida aniq va taʼsirchan tarzda tasavvur eta oladi:

 

Manga sensiz tirilgandin oʻlim yuz qatla ortuqdur,

Bu soʻzda, haq bilur, koʻnglum tilim birla muvofiqtur.

 

Bu yerda “tirilmoq” va “oʻlmoq” soʻzlari oʻzaro zid qoʻyilgan.

Quyidagi baytdagi tazodlar “nasya” bilan “naqd” soʻzlari tufayli hosil boʻlgan:

 

Bu kun vaslingni tark ayla, tilar jannat zohidlar,

Berurlar nasyagʻa naqdni, u ne nodon xaloyiqtur?

(Atoyi)

 

Sheʼriy sanʼatlarni qoʻllashda ham Navoiy dahosiga qoyil qolmaslikning iloji yoʻq. Quyidagi misolning har ikki misrasida ham tazod mavjud:

 

Mengizlari gul-gul, mijalari xor,

Qaboqlari keng-keng, ogʻizlari tor.

(Alisher Navoiy)

 

 

“Adabiyot” (Boqijon Toʻxliyev, Bahodir Karimov, Komila Usmonova. Oʻrta taʼlim muassasalarining 10-sinfi va oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalarining oʻquvchilari uchun darslik-majmua. “Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi” davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent–2017) darsligidan.

MULOHAZA BILDIRISH

Mulohaza kiritilmadi!
Ismi sharifingizni kiriting.