Баҳодир Карим (1966)

0
1506
марта кўрилган.

1966 йил 7 февралда Туркманистон Республикаси Тошҳовуз вилояти Тоза-ёрмиш қишлоғида туғилган.

1983 йили Тоза-ёрмиш қишлоғидаги 30-ўрта мактабни битирди.

1984–1986 йилларда Приморье ўлкасида ҳарбий хизматда бўлди.

1986 йилда ТошДУ (ҳозирги ЎзМУ) ўзбек филологияси факультетига ўқишга қабул қилинди ва уни 1991 йили имтиёзли диплом билан битирди. Бу даргоҳда О. Шарафиддинов, У. Норматов, Б. Қосимов, Н. Худойберганов, Л. Қаюмов, И. Қўчқортоев, Ш. Раҳматуллаев, М. Миртожиев, Ё. Тожиев, Т. Солиҳов, М. Жўрабоева каби улкан олимлардан таҳсил олди. Талабалик йилларида “Ёшлик”, “Шарқ юлдузи” журналларида, “Маърифат”, “Ўзбекистон адабиёти ва санъати” газеталарида дастлабки адабий-танқидий мақолалари нашр қилинди.

1991–1994 йилларда шу университет аспиранти, 1996–1999 йилларда шу университет докторанти бўлган.

1994–1996 йилларда ўзбек филологияси факультети “Ҳозирги ўзбек адабиёти” кафедрасида ХХ аср ўзбек адабиёти тарихи, ўзбек адабиётшунослиги ва танқидчилиги тарихи фанлари бўйича маърузалар ўқиган; шунингдек, деканнинг илмий ишлар бўйича муовини, сўнгра ўқув ишлари бўйича декан муовини вазифаларида ишлади.

1995 йил 7 июнда ЎзФА Алишер Навоий номидаги Тил ва адабиёт институти қошидаги Ихтисослашган кенгашда “Вадуд Маҳмуднинг 20-йиллар адабий танқидчилигидаги ўрни” мавзусида номзодлик (илмий раҳбари – академик Бахтиёр Назаров) диссертациясини ҳимоя қилди. Мунаққид Вадуд Маҳмуднинг адабий-илмий фаолиятини батафсил ёритди. Шу илмий тадқиқотнинг амалий татбиқи ўлароқ ушбу мунаққид фаолиятини ўрганиш олий ўқув юртлари ўқув дастурларидан ўрин олди.

2002 йил 26 июнда “ХХ аср ўзбек адабиётшунослигида талқин муаммоси” (қодирийшунослик мисолида) мавзусида докторлик (илмий маслаҳатчи – профессор Умарали Норматов) диссертациясини ҳимоя қилди. Диссертацияда тушуниш, тушунтириш, талқин, таҳлил, танқид масалалари қодирийшунослик мисолида текширилди. Б. Каримов тадқиқотида жаҳон адабиётшунослигидаги илғор тадқиқот методларидан, жумладан, герменевтика – талқин назариясидан унумли фойдаланди. Тадқиқот илмий жамоатчиликда ўзига хос янгича йўналиши билан жуда яхши таассурот қолдирди.

2003 йил январидан 2006 йил январига қадар Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети ўзбек филологияси факультети декани вазифасида ишлади. 1999 йил ноябридан 2016 йил августигача шу университетнинг “Ўзбек адабиётшунослиги ва адабий алоқалар” кафедраси мудири лавозимида ишлади.

Ҳозир Б. Каримов Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети “Адабиёт назарияси ва замонавий адабий жараён” кафедраси мудири.

Б. Каримов 2003–2006 йилларда ЎзМУ қошидаги филология фанлари доктори илмий даражасини олиш учун дисссертациялар ҳимояси бўйича Ихтисослашган Кенгаш раиси сифатида фаолият кўрсатди.

2005 йилда академик М. Қўшжонов, профессор У. Норматов ҳамда ёзувчи Раҳимжон Отаевларнинг тавсиялари билан Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзолигига қабул қилинди.

2001–2008 йилларда ЎзМУ қошида Ёзувчилар уюшмаси ташаббуси билан ташкил этилган Олий адабиёт курсининг ўқув жараёнини бошқарди. Республика марказий-илмий нашрларида чоп этилган 200 га яқин мақолалари, улардаги янгича талқинлар Б. Каримовнинг илмий салоҳиятини, маънавият ва маърифатга муносабатини кўрсатади. Шунингдек, Туркия, Германия, АҚШ, Туркманистон, Озарбайжон, Украинада ҳам мақолалари босилган.

Баҳодир Каримов “Жадид мунаққиди Вадуд Маҳмуд” (1999), “Қодирий қадри” (2003), “Янгиланиш соғинчи” (2004), “Чўлпон ва танқид” (2004. матнлар), “Абдулла Қодирий: танқид, таҳлил ва талқин” (2006), “Адабиётшунослик методологияси” (2012), “Абдулла Қодирий ва герменевтик тафаккур” (2014), “Қодирий насри – нафосат қасри” (2014 “Ўзбекистон”), “Руҳият алифбоси” (2016. Ғафур Ғулом нашриёти) каби илмий китоблар муаллифи.

Вадуд Маҳмуднинг “Танланган асарлар”ини нашрга тайёрлаб чоп эттирган (2007 йил. “Маънавият” нашриёти), Д. Дефонинг “Робинзо ҳикояси” асарининг қисқа нусхасини 1911 йилда босилган нусхасидан табдил қилиб (2011 “Муҳаррир” нашриёти) нашр қилдирган. Шунингдек, унинг “Бунда бир ҳикмат бор” (2003, 2010), “Нега…” (2004, 2010), “…Одам” (2008, 2014) каби илмий-публицистик руҳда ёзилган рисолалари нашр қилинди.

Б. Каримов “Ўзбекистон миллий энциклопедияси”га, Туркияда нашр қилинган “Турк дунёси адабиётчилари сўзлиги”га бир қанча мақолалар ёзди. Кўплаб китобларга масъул муҳаррирлик қилди; сўзбошилар ёзди. Номзодлик ва докторлик диссертацияларига тақризчи бўлди.

Б. Каримов Туркия (Истанбул, 2004, Анқара, 2005), Германия (Лейпциг, 2005, Берлин, 2008, 2012), Хитой (Пекин, 2005), Украина (Семфирополь. 2011), Туркманистон (Ашхобод, 2014, 2015)да ўтказилган халқаро анжуман ҳамда тадбирларда қатнашди.

“Ўзбекистон миллий энциклопедияси” нашриётида босилган “ХХ аср ўзбек шеърияти антологияси” (2007 йил), “ХХ аср ўзбек ҳикояси антологияси” (2009 йил), “ХХ аср ўзбек мумтоз адабиётшунослиги. Антология” (2016), “Турон-иқбол” нашриётида чиққан “ХХ аср адабий танқиди. Антология” (2011) китобларининг ғоя муаллифи ва тузувчиларидир биридир. Айни чоқда ХХ аср фольклоршунослигига оид лойиҳалар устида ишламоқда. Республика миқёсида ўтказилдаиган адабий-илмий анжуманларда, тадбирларда, ёш ижодкорларнинг семинарларида фаол қатнашиб келади.

“Абдулла Қодирий ва герменевтик тафаккур” китоби 2015 йилда Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси томонидан эълон қилинган танловда “Ватан учун яшайлик” танловида иккинчи ўринни олган.

“Халқ таълими аълочиси” (2016 йил).

МУЛОҲАЗА БИЛДИРИШ

Мулоҳаза киритилмади!
Исми шарифингизни киритинг.