Yomon kelin aslida kimning farzandi?

1
42
marta ko‘rilgan.

Ko‘p gapirish bilan ko‘p fikr aytish – boshqa-boshqa narsa.
Sofokl

Xalq orasida ko‘proq uyg‘unlashib yursangiz, turli mulohaza va fikrlarga duch kelaverasiz: past-balandni, yaxshi bilan yomonni ko‘rib xulosa chiqarasiz. Ba’zan shu jarayonda o‘zimizdagi salbiy tomonlarni, yo‘l qo‘ygan kamchiliklarimizni anglaymiz va afsuslanamiz. Hayotimizni ezgulik tomonga burishga, xatolarni to‘g‘rilashga harakat qilamiz. Bu fazilatlar yuragimizda muqim, turg‘un bo‘lmog‘i kerak… Lekin hamma ham shunday holatga muyassar bo‘la oladimi?

Oilalarimiz, turmush tarzimiz xususida gap ketgudek bo‘lsa-chi, aziz yurtoshim?! Lof emasu qariyib 70 foizdan ortiqroq oilalarda kelin – qaynona, qaynotasidan (hozirgi zamonda esa kuyov ham qaynota-qaynonasidan) norozi. Ikki tomon ham bir-biriga ozor beradi. Tub mohiyatini o‘ylab, mushohada qilib ko‘rsak kim yomon?! Aslida, biz ota-onalar buning bosh sababi, asosiy aybdori, desak xato emas. Bunga shubha yo‘q.

Kelin ham, kuyov ham qaysidir ota-onaning suyukli farzandlari. O‘z aybimizni uyalmay-netmay kelin-kuyovu o‘g‘il-qizlarimizga to‘nkaymiz. Ularni biz o‘stirib, tarbiyalaganmiz-ku axir. Qiz bolani ham, o‘g‘il bolani ham vaqtida kim o‘z ixtiyoriga qo‘yib qo‘ydi? Qiz yasanib-tusanib ko‘chaga chiqayotganida: “Qizim, qayerga, kim bilan boryapsan?” deya, bir og‘iz so‘rashni kim unutdi? Ularni aytganini aytgandek, deganini degandik kim muhayyo qilib berdi? Oddiygina ro‘zg‘or ishlarini, tandirda non yopishu ovqat tayyorlash, bichish-tikish va boshqalarni ularga aslida kim o‘rgatishi kerak edi. Albatta, biz ota-onalar. Zimmamizdagi ana shu vazifalarni sidqidildan bajarmay turib, farzandlarimizdan mustahkam oilani, tinch-osuda ro‘zg‘orni talab qilishimiz qanchalik o‘rinli?

Bugun deyarli hamma qizlarning qo‘lida zamonaviy “sotka”. Ayrimlari bir emas, bir nechta yigit bilan tinmay yozishadi, ochiqchasiga hiringlashadi. Ayrimlari yigitlar cho‘ntagini shilib, laqillatib, tag‘in bitta puldorning bolasini topadi-da, oila qurib ketaveradi. Endi o‘zingiz o‘ylang, shunday oila qurgan yigit bilan qiz o‘rtasida samimiy muhabbat bo‘ladimi?

Bunday kelin qaynota, qaynonasi u yoqda tursin, hatto turmush o‘rtog‘ini ham mensimay qo‘yadi. Natijada oila gap-so‘zlari sekin-asta ostona hatlab ko‘chaga chiqadi. Ordan gap qochadi, goho ajrashishgacha borib yetadi… Qaynota-qaynonasini yomonotliqqa chiqaradi. Hatto vaqti kelganda o‘z ota-onasiga ham ta’na qiladi: “Cizlarga, meni erga bering degan emasman? Kerak bo‘lsa pul, mol dunyosiga uchib, meni turmishga uzatdingizlar?..” deya o‘zini oqlaydi.

Har bir yigit-qiz oila qurayotganda buning qanchalik muqaddas ekanligini tushunib yetmasa, bunday holatlar afsuski davom etaveradi. Oila qurgandan boshlab kuyov shu oilaga rahbar bo‘lsa, kelin esa bu mas’uliyatga yelkadosh bo‘lib, oqila bekalik qilsa – olam guliston. Kelin oila qurdimi: shu xonadonni mening uyim, shu ro‘zg‘or mening vazifam, meni to‘y-tomosha bilan el oldiga dasturxon yozib, kelin qilib olib kelganlar, deb o‘ylasin. Yigit ham endi uylanib oldim, deb o‘zini yo‘qotmasligi, amaldor qaynotasidan mol-dunyo, hovli, mashina, lavozim umid qilmasligi kerak. Oilasining taqdiri, kelajagi uchun mas’uliyat zimmasida ekanini his etishi zarur. Bunday paytlarda yigit kishining hunarli bo‘lishi yanada asqatadi, yangi oila hecham qiynalib qolmaydi. Ota-bobolarimiz o‘g‘il uylantirishdan oldin uning biror hunarni egallashiga alohida e’tibor qaratgani shundan.

Qaytar dunyo bu, o‘g‘il-qizlarim, kelin-kuyovlar! Bugun ota-ona, ertaga bobo-buvi bo‘lasizlar. Bugun yaxshi yoki yomon ishlar qilgan bo‘lsangiz ertaga albatta sizning ham boshingizga tushadi. Shunday ekan, kelin-kuyovning, qaynona-qaynotaning ham yomoni yo‘q. Bunga iqror bo‘lish kerak. Yoshi ulug‘larni, o‘zingizdan katta kishilarni e’zozlab, ezgu ishlar davomchisi bo‘lib, farzandlar ta’lim-tarbiyasiga qattiqqo‘l bo‘ling. O‘shandagina oilalarda tinch va osoyishta hayot bo‘ladi.

 

Ergash ATOYEV,

Navoiy viloyati

 

od-press.uz

1 mulohaza

  1. albatta judayam chiroyli mavzuuni olib chiqqansiz. haqiqatdan bu narsa ota onaga bog`liq ammo biz farzandlarimizni ilimli qilib tarbiyalasak ota ona yomon bo`lsa ham u oila gullay oladi… har doim atrofdan ayb qidirish bu nodonlik bo`lsa kerak.///

MULOHAZA BILDIRISH

Mulohaza kiritilmadi!
Ismi sharifingizni kiriting.